ไขข้อข้องใจคุณแม่ให้นมลูกที่อยากสวยแต่กังวลเรื่องความปลอดภัย ข้อมูลอัปเดตล่าสุดจากกุมารแพทย์ ยืนยันชัดเจนว่า แม่ให้นมลูกฉีดโบท็อกซ์ได้ไหม และต้องงดให้นมหรือไม่ สรุปครบจบทุกความกังวลในบทความนี้
โบท็อกซ์ คืออะไร
โบท็อกซ์ (Botox) หรือ โบทูลินัม ท็อกซิน (Botulinum toxin) คือสารโปรตีนบริสุทธิ์ที่สกัดจากแบคทีเรีย ทำหน้าที่ยับยั้งการทำงานของกล้ามเนื้อชั่วคราว (ไม่ใช่สารเติมเต็มแบบฟิลเลอร์) นิยมนำมาฉีดเพื่อลดริ้วรอยที่เกิดจากการขยับสีหน้า เช่น รอยย่นหน้าผาก ตีนกา หรือใช้เพื่อปรับรูปหน้าให้เรียวเล็กลง
แม่ให้นมลูกฉีดโบท็อกซ์ได้ไหม?
คำถามนี้เป็นเรื่องที่คุณแม่หลายท่านกังวลใจ จากข้อมูลทางการแพทย์ในอดีตมักจะแนะนำให้หลีกเลี่ยงหรือรอให้พ้นช่วงให้นมไปก่อน แต่ จากข้อมูลทางการแพทย์ปัจจุบัน รวมถึงคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญอย่าง พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ และองค์กรสากลอย่าง LactMed และ Academy of Breastfeeding Medicine (ABM) ระบุไปในทิศทางเดียวกันว่า “คุณแม่ให้นมบุตรสามารถฉีดโบท็อกซ์ได้” โดยมีเหตุผลรองรับดังนี้
- ขนาดโมเลกุลใหญ่: โบท็อกซ์เป็นสารโปรตีนที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ จึงดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้น้อยมาก และไม่สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ในปริมาณที่จะเป็นอันตรายต่อลูกได้
- ออกฤทธิ์เฉพาะที่: การฉีดเพื่อความงามเป็นการฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือผิวหนังเฉพาะจุด (เช่น หน้าผาก หางตา) สารจึงไม่กระจายไปทั่วร่างกาย
- ไม่มีรายงานผลเสีย: ปัจจุบันยังไม่พบรายงานว่าทารกได้รับอันตรายจากการที่คุณแม่ฉีดโบท็อกซ์ขณะให้นม
ข้อปฏิบัติในการฉีดโบท็อกซ์สำหรับแม่ให้นม
- ต้องเว้นการให้นมหรือไม่? : ตามข้อมูลใหม่ “ไม่ต้องเว้นการให้นม” และ “ไม่ต้องปั๊มนมทิ้ง” สามารถให้นมลูกต่อได้ตามปกติเลยครับ (ข้อมูลเดิมที่เคยแนะนำให้เว้น 4-6 ชั่วโมง เป็นเพียงคำแนะนำเพื่อความสบายใจในอดีต แต่ปัจจุบันยืนยันแล้วว่าปลอดภัย)
- ข้อยกเว้นที่ต้องระวัง: แม้จะปลอดภัย แต่คุณแม่ที่มีประวัติแพ้สารโบทูลินัม หรือเป็นโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ไม่ควรฉีดเด็ดขาด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังให้นมบุตร เพื่อให้แพทย์คำนวณปริมาณยาที่เหมาะสม ไม่ฉีดในปริมาณที่สูงเกินไป หรือฉีดผิดตำแหน่งเข้าเส้นเลือด
ผลข้างเคียงจากการฉีดโบท็อกซ์
แม้จะปลอดภัยต่อลูกน้อยผ่านน้ำนม แต่คุณแม่อาจได้รับผลข้างเคียงเฉพาะตัวได้ เช่น อาการปวด บวมรอยเข็ม ปวดศีรษะ หรือหนังตาตกชั่วคราว หากคุณแม่มีอาการแพ้รุนแรงหรือผลข้างเคียงที่ผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์ทันที ได้แก่:
- กลืนลำบาก หรือมีปัญหาในการพูด
- กล้ามเนื้ออ่อนแรงทั่วตัว
- หายใจลำบาก
- มองเห็นไม่ชัด หรือหนังตาตกมาก
- อาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นขึ้น ลมพิษ หายใจเสียงดัง
ผลข้างเคียงต่อลูกน้อย: จากข้อมูลปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานว่าโบท็อกซ์ส่งผลเสียต่อลูก แต่เพื่อความไม่ประมาท คุณแม่ควรสังเกตอาการลูกน้อยหลังคุณแม่ไปฉีดมา หากลูกมีอาการซึม อ่อนเพลียผิดปกติ หรือระบบย่อยอาหารมีปัญหา ให้รีบพาไปพบแพทย์ครับ
Checklist เช็คชัวร์ก่อนฉีด! (สำหรับแม่ให้นม)
-
เช็คโรคประจำตัว: ต้อง ไม่มี ประวัติแพ้สารโบทูลินัม หรือเป็นโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (เช่น MG)
-
แจ้งแพทย์ทันที: ก่อนเริ่มหัตถการ ต้องบอกแพทย์ว่า “กำลังให้นมลูก” เพื่อให้แพทย์คำนวณปริมาณยาที่ไม่สูงจนเกินไป
-
เช็คมาตรฐาน: มั่นใจว่าฉีดกับแพทย์จริงในคลินิกที่ได้มาตรฐาน และใช้ยาแท้ (เพื่อป้องกันสารปนเปื้อนที่อาจเป็นอันตราย)
-
เช็คผิวหนัง: บริเวณที่จะฉีดต้องไม่มีแผลพุพอง สิวอักเสบรุนแรง หรือการติดเชื้อ
Do & Don’t สิ่งที่ควรทำและห้ามทำหลังฉีดโบท็อกซ์
เราได้สรุปคำแนะนำสิ่งที่ควรทำและห้ามทำหลังฉีดโบท็อกซ์ ที่แพทย์ผิวหนังและศัลยแพทย์ตกแต่งทั่วโลกแนะนำตรงกัน ฉบับเข้าใจง่าย เน้นสำหรับคุณแม่ให้นมบุตรมาฝากครับ
Do: สิ่งที่ควรทำ
-
ขยับกล้ามเนื้อเบาๆ: หลังฉีดทันที ให้ลองขยับเกร็งกล้ามเนื้อบริเวณที่ฉีด (เช่น ยักคิ้ว ขมวดคิ้ว ยิ้ม) เล็กน้อย เพื่อให้ตัวยาซึมเข้าสู่กล้ามเนื้อได้ดีขึ้น
-
นั่งตัวตรง: ควรรักษาระดับศีรษะให้อยู่แนวตั้ง ไม่ก้มๆ เงยๆ มากเกินไปในช่วง 4 ชั่วโมงแรก
-
ให้นมลูกได้ทันที: (สำคัญ) กลับถึงบ้านสามารถอุ้มลูกเข้าเต้าได้ตามปกติ ไม่ต้องปั๊มนมทิ้ง
-
ประคบเย็นได้: หากมีรอยช้ำหรือบวมแดงบริเวณรอยเข็ม สามารถประคบเย็นเบาๆ ได้ (แต่ห้ามนวด)
Don’t: สิ่งที่ห้ามทำ
-
ห้ามนอนราบ: ภายใน 3-4 ชั่วโมงแรก ห้ามนอนราบหรือนอนตะแคง เพราะอาจทำให้ตัวยาไหลไปออกฤทธิ์ในจุดที่ไม่ต้องการ (เช่น หนังตาตก)
-
ห้ามนวดหรือกดจุด: งดการนวดหน้า ขัดหน้า หรือกดบริเวณที่ฉีดอย่างเด็ดขาด อย่างน้อย 2 สัปดาห์ เพื่อป้องกันตัวยากระจายตัวผิดที่
-
งดความร้อน: หลีกเลี่ยงการอยู่หน้าเตาร้อนๆ ซาวน่า โยคะร้อน หรือทำเลเซอร์ ในช่วง 2 สัปดาห์แรก เพราะความร้อนอาจทำให้โบท็อกซ์สลายไวขึ้น
-
งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์: ควรงดอย่างน้อย 24-48 ชั่วโมง เพื่อลดโอกาสเกิดรอยช้ำและบวม (ซึ่งปกติคุณแม่ให้นมมักจะงดอยู่แล้ว)
สรุป แม่ให้นมลูกฉีดโบท็อกซ์ได้ไหม? การฉีดโบท็อกซ์ในระหว่างให้นมบุตร สามารถทำได้และมีความปลอดภัยสูง หากทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและใช้ปริมาณยาที่เหมาะสม แต่หากคุณแม่ท่านใดยังมีความกังวลใจสูง การเลือกดูแลสุขภาพด้วยการทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย และพักผ่อนให้เพียงพอ แล้วรอฉีดหลังพ้นช่วงให้นมไปก่อน ก็เป็นทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพใจของคุณแม่เองครับ
ที่มา verywell.com , สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ , plasticsurgery.org
อัปเดตวันที่ 19 มกราคม 2569
บทความอื่นๆที่น่าสนใจ
ทำไมให้นมลูก แล้วชอบเจ็บหัวนม?
อึลูกจากการให้นมแม่และนมผง ต่างกันอย่างไร?
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
