คุณแม่มือใหม่หลายคนอาจเคยได้ยินความเชื่อที่ว่าน้ำแร่มีสารอาหารเยอะ จึงเผลอนำมาชงนมหรือนำมาให้ลูกดื่มโดยไม่รู้ตัวว่ากำลังสร้างความเสี่ยงต่อสุขภาพของลูก เรามีคำแนะนำดี ๆ จาก พญ. ธนิดา เอื้ออารีย์จิต (หมอเดียร์) กุมารแพทย์โภชนาการเด็ก โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่ ที่จะมาช่วยไขข้อข้องใจว่า ทำไมเด็กเล็กไม่ควรดื่มน้ำแร่ และให้แนวทางที่ถูกต้องในการเลือกน้ำดื่มให้ปลอดภัยกับร่างกายของลูกรักกันค่ะ
ทำไมเด็กเล็กไม่ควรดื่มน้ำแร่
คุณหมอกล่าวว่า ข้อมูลจากสถาบันกุมารเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP) ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า “เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ไม่ควรกินน้ำแร่ที่มีแร่ธาตุขนาดสูง หรือไม่ควรกิน Hard Bottled Water (น้ำแร่บรรจุขวดทั่วไป)” ด้วยเหตุผลสำคัญดังนี้ค่ะ
ไตของทารกและเด็กเล็กยังมีขนาดเล็กและพัฒนาได้ไม่เต็มที่ จึงยังไม่สามารถกรองและขับแร่ธาตุปริมาณสูงออกจากร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าผู้ใหญ่ เมื่อไตไม่สามารถขับแร่ธาตุส่วนเกิน (โดยเฉพาะโซเดียม) ออกไปได้ จะทำให้เกิดภาวะสมดุลเกลือแร่ในร่างกายผิดปกติ ซึ่งในกรณีที่รุนแรง การมีแร่ธาตุเจือจางในกระแสเลือดมากเกินไปอาจนำไปสู่ภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ อาการชัก หรือสมองบวมได้ค่ะ
นอกจากเรื่องไตแล้ว น้ำแร่ธรรมชาติส่วนใหญ่มักจะมีปริมาณฟันออไรด์ต่ำ ซึ่งอาจทำให้เด็กเล็กขาดฟันออไรด์ที่จำเป็นในการปกป้องผิวฟัน และนำไปสู่ปัญหาฟันผุตามมาได้ง่ายขึ้น
เมื่อไหร่เด็กถึงจะดื่มน้ำขวดหรือน้ำแร่ได้?
หลักการสำคัญที่คุณแม่ต้องยึดไว้คือ ทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือน ไม่ควรดื่มน้ำชนิดใด ๆ เลย นอกเหนือจากนมแม่หรือนมผง เพราะในนมมีปริมาณน้ำที่เพียงพออยู่แล้ว
-
ช่วงอายุ 6 เดือน – 2 ปี: เริ่มจิบน้ำสะอาดทั่วไปได้ทีละน้อย (วันละประมาณ 4-8 ออนซ์) เพื่อฝึกการกลืนพร้อมกับการเริ่มอาหารเสริม โดยแนะนำให้ดื่มน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ซึ่งปลอดภัยที่สุดสำหรับวัยนี้
-
ช่วงอายุ 2 ปีขึ้นไป: เด็กในวัยนี้สามารถเริ่มดื่มน้ำแร่ได้แล้วค่ะ แต่หมอเดียร์แนะนำว่า “ควรเลือกเป็น Very Low Mineral Water หรือน้ำแร่ที่มีปริมาณแร่ธาตุในขนาดต่ำมาก ๆ เท่านั้น” เพื่อไม่ให้ร่างกายได้รับแร่ธาตุเข้มข้นจนเกินไป
หากเผลอให้ลูกดื่มน้ำแร่ไปแล้ว ต้องทำอย่างไร?
หากคุณแม่เผลอให้ลูกดื่มน้ำแร่ไปเพียงเล็กน้อยหรือแค่ครั้งคราว โดยทั่วไปแล้วไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกจนเกินไปค่ะ เพราะร่างกายยังพอขับแร่ธาตุออกได้บ้าง แต่สิ่งที่คุณแม่ควรทำคือ
- เฝ้าสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด: โดยเฉพาะในทารกต่ำกว่า 6 เดือน หรือเด็กที่เผลอดื่มไปในปริมาณมาก ให้คอยดูสัญญาณเตือนของภาวะเกลือแร่ไม่สมดุล เช่น ซึมผิดปกติ อาเจียนบ่อย งอแงไม่หยุด หรือมีอาการชัก ซึ่งต้องรีบพาไปพบแพทย์ทันที
- ห้ามใช้ดื่มแทนน้ำเกลือแร่ท้องเสีย: หากลูกมีอาการท้องเสีย ห้ามใช้ำแร่ทดแทนน้ำเกลือแร่สำหรับเด็ก (ORS) เด็ดขาด เพราะสัดส่วนเกลือแร่ไม่ตรงกับความต้องการของร่างกายเด็กที่กำลังขาดน้ำ การรักษาที่ถูกต้องคือการใช้ ORS สำหรับเด็กตามมาตรฐานค่ะ
เด็กสามารถดื่มน้ำเย็นได้ไหม
นอกจากชนิดของน้ำแล้ว เรื่องอุณหภูมิก็สำคัญค่ะ สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี ระบบย่อยอาหารและเอนไซม์ยังพัฒนาไม่เต็มที่ การดื่มน้ำเย็นจัดอาจส่งผลกระทบต่อการหลั่งเอนไซม์และการดูดซึมสารอาหาร จึงควรให้ดื่มน้ำอุณหภูมิห้องเป็นหลัก
ส่วนเด็กอายุ 1 ปีขึ้นไป สามารถดื่มน้ำเย็นทั่วไปได้ตามปกติ ไม่พบผลเสียระยะยาวต่อระบบย่อยอาหาร แต่ควรหลีกเลี่ยงน้ำที่เย็นจัดเกินไปหรือใส่น้ำแข็งมากๆ เพราะอาจทำให้เด็กสำลัก เจ็บคอ หรือไม่อยากดื่มน้ำเนื่องจากไม่คุ้นชินค่ะ
คุณแม่ให้นมบุตรดื่มน้ำแร่ได้ไหม
สำหรับคุณแม่ที่กำลังให้นมบุตร สามารถดื่มน้ำแร่ในปริมาณปกติได้อย่างปลอดภัยค่ะ เนื่องจากกลไกการผลิตน้ำนมแม่จะทำหน้าที่คัดกรองสารอาหารและควบคุมระดับเกลือแร่ (เช่น โซเดียม โพแทสเซียม) ให้คงที่และปลอดภัยต่อลูกน้อยอยู่แล้ว ปริมาณแร่ธาตุที่คุณแม่ดื่มเข้าไปจึงไม่ได้ส่งผลตรงไปยังน้ำนมอย่างมีนัยสำคัญ
(ยกเว้น คุณแม่ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับไตหรือความดันโลหิตสูง ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวก่อนดื่มน้ำแร่เป็นประจำ)
สรุปสั้น ๆ ให้คุณแม่จำง่าย ๆ คือ “น้ำแร่ไม่เหมาะกับเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี” เนื่องจากไตยังทำงานได้ไม่เต็มที่และเสี่ยงต่อปัญหาฟันผุ น้ำที่ดีที่สุดสำหรับเด็กเล็กคือ “น้ำต้มสุกที่ทิ้งไว้จนเย็น” และเมื่อลูกอายุเกิน 2 ปีขึ้นไปหากจะให้ดื่มน้ำแร่ ก็ควรเลือกชนิดที่มีแร่ธาตุต่ำมาก ๆ (Very Low Mineral Water) เพื่อความปลอดภัยและสุขภาพที่ดีของลูกรักในระยะยาวค่ะ
แหล่งอ้างอิง
- ทำไมเด็กเล็กดื่มน้ำแร่ไม่ได้? และต้องรอถึงเมื่อไหร่? TikTok dr.dear.pednutrition
- Why Your Baby Shouldn’t Have Water, Cleveland Clinic
- Choosing the Best Water for Newborns: A Guide to Safe, Low-Sodium Water, Abar App
- When Can Babies Have Water? (And How to Introduce It), The Bump
- What age should babies drink water? Timing and reasons, Medical News Today
- Tap, Bottled, or Well Water: Which One Is Safe For Your Baby?, WebMD
- เด็กท้องเสีย กินอะไรได้บ้าง อาการที่ต้องระวังและควรพบแพทย์, MedPark Hospital
- 4 อาการสำคัญของโรคท้องเสียในเด็กที่ต้องรีบมาพบแพทย์, โรงพยาบาลนครธน
- Should children be allowed to consume cold foods or drink?, Vinmec International Hospital
- Cold vs Warm Water for Kids: Which is Healthier?, EuroKids
- Milk Composition – Nutrition During Lactation, National Academies Press (NCBI Bookshelf)
- Maternal Sodium Intake Does Not Affect Postprandial Sodium Concentrations in Human Milk, The Journal of Nutrition
- “น้ำแร่” ดื่มมากๆ อันตราย เป็น “นิ่ว” จริงหรือไม่?, Sanook Health
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2026
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
การศึกษา
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
