การตรวจพบ ซีสต์รังไข่ หรือถุงน้ำในรังไข่เป็นเรื่องที่สร้างความกังวลใจให้กับผู้หญิงหลายคน อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่กระบวนการรักษาด้วยการผ่าตัด คุณผู้หญิงส่วนใหญ่มักสงสัยระหว่างการผ่าตัดส่องกล้อง กับการผ่าตัดเปิดหน้าท้องว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร วิธีไหนเจ็บน้อยกว่า ฟื้นตัวไวกว่า และให้ผลลัพธ์การรักษาที่ปลอดภัย

ทำความรู้จัก ซีสต์รังไข่ โรคที่ผู้หญิงวัยทำงานควรรู้

ซีสต์รังไข่ (Ovarian Cyst) คือ ถุงน้ำที่เกิดขึ้นบริเวณรังไข่ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้าง เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การตกไข่ผิดปกติในแต่ละรอบเดือน โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือการแบ่งตัวของเซลล์ที่ผิดปกติ โดยซีสต์รังไข่มีหลายประเภท ตั้งแต่ชนิดที่หายเองได้ไปตามรอบประจำเดือนจนถึงชนิดที่ต้องผ่าตัดรักษา เช่น ช็อกโกแลตซีสต์ เดอร์มอยด์ซีสต์ หรือซีสตาดีโนมา

เปรียบเทียบการผ่าซีสต์รังไข่แบบเปิดหน้าท้อง vs แผลเล็ก (ส่องกล้อง/หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด)

เมื่อต้องเข้ารับการผ่าตัดรังไข่ ปัจจุบันมี 3 เทคโนโลยีหลัก ซึ่งมีความแตกต่างกันในหลายมิติ ดังนี้


หัวข้อเปรียบเทียบ	การผ่าตัดเปิดหน้าท้อง (Open Surgery)	การผ่าตัดส่องกล้อง (Laparoscopic Surgery)	การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic-Assisted laparoscopic surgery)
ขนาดของแผล	แผลกว้างยาวประมาณ 10–20 เซนติเมตร	แผลเล็กเพียง 0.5–1 เซนติเมตร ประมาณ 3–4 จุด
อาการปวดและบอบช้ำ	ปวดแผลมากกว่า และใช้เวลาบรรเทาปวดนานกว่า	เจ็บน้อยกว่า เนื่องจากกระทบเนื้อเยื่อภายในน้อย
การสูญเสียเลือด	มีโอกาสเสียเลือดมากกว่า	เสียเลือดค่อนข้างน้อย	เสียเลือดค่อนข้างน้อย
ระยะเวลาพักฟื้น	นอน รพ. ประมาณ 3–5 วัน และพักฟื้นต่อที่บ้าน 4–6 สัปดาห์ (ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย)	นอน รพ. ประมาณ 1–2 วัน กลับไปทำงานได้ใน 1–2 สัปดาห์ (ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย)	นอนรพ 1-2 วัน และกลับไปทำงานได้ใน1-2 สัปดาห์( ขี้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย)
การเกิดพังผืดในช่องท้อง	มีโอกาสเกิดพังผืดติดแน่นในอุ้งเชิงกรานมากกว่า	โอกาสเกิดพังผืดหลังผ่าตัดน้อยกว่า	โอกาสเกิดพังผืดหลังผ่าตัดน้อยกว่า
จุดเด่นด้าน			- ผ่าดัดในโรคที่มีความซับซ้อนของโรคในอุ้งเชิงกรานลึกเช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ระยะลุกสาม ร่วมกับถุงน้ำ chololate cyst หรือโรคมะเร็งที่ต้องอาศัยการเลาะต่อมน้ำเหลืองที่อยู่รอบหลอดเลือดใหญ่ และเหมาะกับผ่าตัดในผู้ป่วยที่ดัชนีมวลกายสูงหรือรูปร่างท้วม - ภาพ 3 มิติ ภาพกว้างคมชัด - ส่วนปลายเครื่องมือหมุนได้ 7 ทิคทางผ่าตัดได้แม้ในมุมยากและลึก - มีระบบกรองอาการมือสั่นของแพทย์ผ่าตัด
ข้อพิจารณา			ค่าใช้สูงเนื่องจากใช้อุปกรณ์พิเเศษ แพทย์ผ่าตัดต้องมีประสบการณ์สูง อาศัยทักษะในการผ่าตัดขั้นสูง

เมื่อไหร่ที่สูตินรีแพทย์ผู้ชำนาญการแนะนำให้ผ่าตัดรักษาซีสต์รังไข่

เมื่อไหร่ที่ต้องผ่าตัดรักษาซีสต์รังไข่

ไม่ใช่ผู้ป่วย ซีสต์รังไข่ ทุกคนที่ต้องลงเอยด้วยการผ่าตัด โดยสูตินรีแพทย์ผู้ชำนาญการจะพิจารณาข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดจากปัจจัยต่อไปนี้

ขนาดของซีสต์: ก้อนซีสต์มีขนาดใหญ่มากกว่า 5–10 เซนติเมตรขึ้นไป ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงจะเกิดภาวะแทรกซ้อนฉับพลันได้ เช่น ซีสต์บิดขั้ว หรือก้อนแตก เมื่อเทียบกับซีสต์ขนาดเล็ก
อาการรุนแรง: มีอาการปวดท้องน้อยเรื้อรัง ปวดประจำเดือนรุนแรง หรือก้อนซีสต์ไปกดทับกระเพาะปัสสาวะและลำไส้
ภาวะแทรกซ้อนฉุกเฉิน: เกิดภาวะซีสต์บิดขั้ว หรือซีสต์แตก ซึ่งทำให้ปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน
ไม่ตอบสนองต่อการใช้ยา: ซีสต์ไม่ยุบลงหรือโตขึ้นจากการติดตามอาการ หรือเป็นชนิดที่ไม่สามารถหายเองได้
ความเสี่ยงเป็นเนื้อร้าย: มีลักษณะโครงสร้างที่สงสัยว่าอาจพัฒนากลายเป็นมะเร็งรังไข่

ข้อดีของการผ่าตัดซีสต์รังไข่แบบแผลเล็ก (MIS) ด้วยการส่องกล้องหรือหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

การผ่าตัดแผลเล็ก Advanced MIS (Minimally Invasive Surgery) ได้แก่ การผ่าตัดผ่านกล้องแบบดั้งเดิม (Conventional laparoscopic surgery) และการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic- asisted laparoscopic surgery) ถือเป็นวิธีมาตรฐานสากลในการรักษาซีสต์รังไข่ในปัจจุบันมี โดยมีจุดเด่น ดังนี้

ภาพขยายคมชัดสูง: กล้องส่องตรวจขยายภาพโครงสร้างภายในอุ้งเชิงกรานแบบ 3D/4K ช่วยให้แพทย์เห็นรอยโรค เส้นเลือด และประสาทได้อย่างชัดเจน
เลาะเฉพาะก้อนซีสต์: สามารถเลาะเอาเฉพาะถุงน้ำออกได้ตรงจุด โดยยังคงรักษาเนื้อเยื่อรังไข่ส่วนที่ดีไว้เพื่อโอกาสในการตั้งครรภ์ในอนาคต
ซ่อนรอยแผลได้ดี: แผลผ่าตัดมีขนาดเล็กมาก และมักซ่อนอยู่บริเวณขอบสะดือ ให้ผลลัพธ์ด้านความสวยงามที่น่าพอใจ
ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อน: ช่วยลดอัตราการติดเชื้อหลังผ่าตัด และลดการเกิดพังผืดซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะมีบุตรยาก

ยกระดับการผ่าตัดซีสต์รังไข่ ที่ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลกรุงเทพ

ผ่าตัดซีสต์รังไข่ ที่ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลกรุงเทพ

ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลกรุงเทพ ยกระดับการดูแลสุขภาพผู้หญิงด้วยทีมสูตินรีแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทางและเทคโนโลยีการผ่าตัดที่ทันสมัย โดยให้ความสำคัญกับการดูแลผู้ป่วยในทุกมิติ ตั้งแต่ซักประวัติที่เกี่ยวข้องและสำคัญต่อการวินิจฉัยแยกโรค การตรวจวินิจฉัยด้วยอัลตราซาวด์โดยสูติแพทย์ที่มีความชำนาญและ ความละเอียดสูง การวางแผนผ่าตัดรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ไปจนถึงการฟื้นฟูหลังผ่าตัด เพื่อให้ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลาย ลดระดับความเจ็บปวด ระยะเวลาพักฟื้น และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจ และเพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดี

สรุปบทความ

การผ่าตัด ซีสต์รังไข่ ทั้งแบบส่องกล้อง หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด และเปิดหน้าท้อง ต่างมีข้อดีและข้อจำกัดแตกต่างกัน การเลือกวิธีผ่าตัดที่เหมาะสมจึงขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของซีสต์ พังผืดในอุ้งเชิงกราน รวมถึงดุลยพินิจของสูตินรีแพทย์ผู้ชำนาญการ ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลกรุงเทพ พร้อมให้คำปรึกษาโดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ ตั้งแต่การซักประวัติและตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดแม่นยำ ไปจนถึงการวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคลร่วมกับผู้ป่วยและครอบครัว ด้วยการผ่าตัดแผลเล็ก Advanced Minimally Invasive Surgery (MIS) เพื่อให้คุณผู้หญิงทุกคนเข้ารับการรักษาได้อย่างมั่นใจและสบายใจ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับการผ่าซีสต์รังไข่

1. ผ่าตัดซีสต์รังไข่แบบส่องกล้องต้องพักฟื้นกี่วัน

พักฟื้นที่โรงพยาบาลเพียง 1–2 วัน และกลับไปทำงานตามปกติได้ใน 1–2 สัปดาห์ ซึ่งไวกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้องที่ต้องพักฟื้นนาน 4–6 สัปดาห์

2. ผ่าตัดซีสต์รังไข่แล้ว จะยังสามารถมีลูกได้ไหม

มีได้ หากเลาะเฉพาะก้อนซีสต์ออก แพทย์จะเก็บรังไข่ส่วนที่ดีไว้ หรือแม้ตัดรังไข่ออก 1 ข้าง รังไข่อีกข้างก็ยังคงทำหน้าที่ผลิตไข่และตั้งครรภ์ได้ตามปกติ

3. ทำไมถึงปวดไหล่หลังผ่าตัดส่องกล้อง

เกิดจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ใช้ขยายช่องท้องขณะผ่าตัดไปลอยดันกะบังลม ทำให้ปวดร้าวไปที่ไหล่ได้ หากมีอาการหายใจลำบาก แน่นหน้าอก ปวดท้องมากขึ้น หรืออาการไม่ดีขึ้นใน 2–3 วัน ควรรีบแจ้งแพทย์

4. ซีสต์รังไข่ผ่าตัดออกแล้ว มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้หรือไม่

มีโอกาสเป็นซ้ำได้ โดยเฉพาะช็อกโกแลตซีสต์และเดอร์มอยด์ซีสต์ หากรังไข่ยังคงทำงานตามรอบเดือน หลังผ่าตัดแพทย์จึงอาจให้ยาฮอร์โมนร่วมกับนัดตรวจติดตามอาการ

5. เป็นซีสต์รังไข่ขนาดเท่าไหร่ ถึงจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด

ขนาดซีสต์เพียงอย่างเดียวไม่ใช่เกณฑ์เดียว แพทย์จะพิจารณาร่วมกับชนิดของซีสต์ อาการ การเติบโตจากการติดตาม และความเสี่ยงมะเร็ง หรือเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนฉับพลันเช่น มีอาการปวด บิดขั้ว แตก หรือสงสัยเนื้อร้าย แพทย์จะให้คำแนะนำเพื่อผ่าตัด

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!