ไขข้อข้องใจ น้ำคาวปลาของแม่หลังคลอด

ไขข้อข้องใจ น้ำคาวปลาของแม่หลังคลอด

หลังคลอดแล้วคุณแม่ที่คลอดแบบธรรมชาติ จะสังเกตว่ามีมีขุ่น ๆ ในช่วงแรกมักจะมีเลือดปนออกมาบ้าง เรียกว่า น้ำคาวปลา ส่วนคุณแม่ที่ผ่าตัดคลอดคุณหมอจะทำความสะอาดมดลูกจึงทำให้ปริมาณน้ำคาวปลาที่ออกมาหลังคลอดน้อยกว่าคลอดแบบธรรมชาติ มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับน้ำคาวปลากันค่ะ ติดตามอ่าน

น้ำคาวปลา คืออะไร

น้ำคาวปลาหลังคลอด

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิง พวงทอง ไกรพิบูลย์  วว.รังสีรักษา และเวชศาสตร์นิวเคลียร์ อธิบายเกี่ยวกับน้ำคาวปลาไว้ว่า

น้ำคาวปลา คือ สิ่งที่ขับออกมาจากแผลภายในมดลูก ตรงบริเวณที่รกเกาะอยู่ มีลักษณะเป็นเลือดปนน้ำเหลือง มีฤทธิ์เป็นด่าง ประกอบด้วยเลือด น้ำคร่ำ และสิ่งต่าง ๆ ที่ค้างอยู่ในโพรงมดลูก มีกลิ่นเฉพาะ ไม่เหม็นเน่า และจะค่อย ๆ จางจนหมดไปภายใน       7-21 วันหลังคลอด

น้ำคาวปลาแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ

1. Lochia rubra ในระยะ1-3 วันแรกหลังคลอด สิ่งที่ขับออกมามีลักษณะสีแดงคล้ำและข้น ประกอบด้วยเลือดเป็นส่วนใหญ่ น้ำคร่ำ เศษเยื่อหุ้มเด็ก  ขี้เทา ลักษณะเลือดไม่เป็นก้อน

2. Lochia serosa ในระยะ4-14 วันต่อมา สีจะจางลงเป็นสีน้ำตาล หรือค่อนข้างแดงจาง ประกอบด้วยเลือด น้ำเหลืองจากแผล เม็ดเลือดขาว เยื่อบุโพรงมดลูกที่สลายตัวแล้ว และมูกจากปากมดลูก

3. Lochia alba ตั้งแต่วันที่ 14-6 สัปดาห์หลังคลอดน้ำคาวปลาจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็น สีครีม มีความหนืดมากขึ้นประกอบด้วย         เยื่อบุโพรงมดลูกที่สลายตัวแล้ว เม็ดเลือดขาว มูก หรือน้ำเมือกและจุลินทรีย์เล็กๆ

การดูแลตนเองขณะมีน้ำคาวปลา

น้ำคาวปลาหลังคลอด

1. คุณแม่ที่คลอดแบบธรรมชาติ  สามารถอาบน้ำได้ตามปกติค่ะ  แต่แนะนำให้อาบโดยใช้ฝักบัว  ไม่ควรลงไปแช่ในอ่างอาบน้ำ  ในระหว่างนี้ไม่ควรว่ายน้ำแม้จะเป็นสระน้ำที่บ้านก็ตาม  เพราะปากมดลูกยังเปิดอยู่นะคะ  อาจทำให้อาจมีน้ำเข้าไปโพรงมดลูก ทำให้เกิดการติดเชื้อง่ายขึ้น ส่วนที่แผลฝีเย็บที่ช่องคลอดก็ชำระล้างด้วยสบู่อ่อน ๆ แล้วซับให้แห้ง ไม่ต้องใส่ยาอะไร

2. คุณแม่ที่ผ่าตัดคลอดก่อนตัดไหมหน้าท้อง  สามารถทำความสะอาดร่างกายได้ทุกส่วนค่ะเว้นบริเวณที่ปิดแผลไว้ เมื่อคุณหมอเปิดแผล ตัดไหมแล้ว แผลสนิทดีก็สามารถอาบน้ำได้ตามปกติเช่นกันค่ะ  แต่ข้อห้ามคือ ไม่ควรแช่ในอ่างอาบน้ำหรือว่ายน้ำเช่นกัน

3. คุณแม่ต้องหมั่นเปลี่ยนผ้าอนามัยที่ใช้รองซับน้ำคาวปลาบ่อย ๆนะคะ  เพื่อจะได้ไม่อับชื้น เป็นการรักษาความสะอาดค่ะ

4.  หมั่นสังเกตดูนะคะ  ว่าน้ำคาวปลาที่ออกมา มีกลิ่นเหม็นหรือไม่   มีสีแดงขึ้นหลังจากที่จางไปแล้ว หรือมีเลือดสด ๆ ออกมามากขึ้น มีไข้ มีอาการปวดมดลูกมากผิดปกติ ควรต้องรีบไปพบคุณหมอโดยด่วน  ที่สำคัญไปตรวจหลังคลอดตามที่คุณหมอนัดเสมอ

อ่าน น้ำคาวปลาที่มีลักษณะผิดปกติเป็นอย่างไร?  และสาเหตุเกิดจากอะไร?  คลิกหน้าถัดไป

น้ำคาวปลาที่มีลักษณะผิดปกติเป็นอย่างไร?  และสาเหตุเกิดจากอะไร?
น้ำคาวปลาปกติ

น้ำคาวปลาที่ปกติจะไม่มีกลิ่นเหม็น และคุณหมอคลอดแล้วก็จะสบายดี ไม่มีไข้ ไม่มีอาการปวดมดลูกมากผิดปกติ มดลูกจะหดตัวเล็กลงเรื่อย ๆ สีของน้ำคาวปลาจะจางลงเรื่อย ๆ

น้ำคาวปลาผิดปกติ

น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น สีแดงขึ้นหลังจากที่จางไปแล้ว หรือมีเลือดสด ๆ ออกมามากขึ้น มีไข้ มีอาการปวดมดลูกมากผิดปกติ มดลูกไม่หดตัวเล็กลง แสดงว่าน่าจะมีปัญหาเกิดขึ้น ได้แก่  อาจมีการอักเสบในโพรงมดลูก อาจมีเศษรก หรือเศษเยื่อหุ้มรกค้างอยู่ แล้วทำให้เกิดการอักเสบในโพรงมดลูกตามมา ควรต้องรีบไปพบคุณหมอโดยเร็ว

การรักษาหากน้ำคาวปลาผิดปกติ

น้ำคาวปลาหลังคลอด

 

1. คุณหมอจะซักถามอาการ และความผิดปกติต่าง ๆ และตรวจร่างกายว่ามีไข้ปวดท้องมดลูกเข้าอู่ หรือไม่

2. ตรวจภายในดูลักษณะสีน้ำคาวปลาปากมดลูกเปิด หรือ ปิด ขนาดมดลูก การกดเจ็บก้อนผิดปกติต่าง ๆ อาจมีการส่งตรวจอัลตราซาวด์ เพื่อดูว่ามีเศษรก หรือเยื่อหุ้มรกค้างอยู่หรือไม่ หากมีค้าง คุณหมอจะให้ยาปฏิชีวนะก่อน 4-6 ชั่วโมงหลัง จากกินยาจะพิจารณาอีกครั้งว่าต้องขูดมดลูกหรือไม่

บทความแนะนำ  จำเป็นหรือไม่? คนท้องต้องอัลตราซาวด์

3. หากมีการติดเชื้อ คุณหมอจะให้ยาปฏิชีวนะมารับประทาน หากมีอาการมากอาจให้นอนรักษาที่โรงพยาบาลเพื่อให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือด

ยาขับน้ำคาวปลาควรกินหรือไม่?

น้ำคาวปลาหลังคลอด

 

รศ.พญ.สายฝน  ชวาลไพบูลย์ ภาควิชาสูติศาสตร์ นรีเวชวิทยา  คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล  กล่าวถึงการดื่มยาดองหรือยาขับน้ำคาวปลาหลังคลอด ไว้ว่า

-  มีคนจำนวนมาก โดยเฉพาะในสมัยก่อน เชื่อกันว่า น้ำคาวปลา คือ ของเสียที่ต้องขับออกมาให้มาก ๆ ทำให้มีแม่หลังคลอดเป็นจำนวนมาก ต้องถูกหามส่งโรงพยาบาลเพราะตกเลือดจากการกินยาขับน้ำคาวปลา บางรายถึงกับช็อกหมดสติ ต้องให้เลือดช่วยชีวิตกันทีเดียว

-  ความจริงน้ำคาวปลาก็คือเลือดดี ๆ ที่ไหลซึมจากแผลในโพรงมดลูกตรงตำแหน่งที่รกลอกตัวออกไป   กลไกตามธรรมชาติ     เมื่อมดลูกหดรัดตัว   บีบเส้นเลือดในมดลูกให้เลือดไหลน้อยลงจนหยุดไปเอง

-  เพราะฉะนั้นไม่ต้องไปพยายามขับน้ำคาวปลาให้ออกมาเยอะ ๆ เพราะนอกจากจะเสียเลือดเพิ่มโดยไม่จำเป็นแล้ว บรรดายาขับน้ำคาวปลาหรือยาดองทั้งหลายมักมีแอลกอฮอล์ผสม ซึ่งจะผ่านออกมาในน้ำนมได้ ลูกดูดนมเข้าไปก็เมาหลับปุ๋ยกันทีเดียว และจะมีผลกระทบต่อสมองทารกอาจทำให้มีพัฒนาการช้าได้

ไขข้อข้องใจเรื่องน้ำคาวปลากันเรียบร้อยแล้วนะคะ  แม้ว่าหลังคลอดคุณหมอก็ยังต้องดูแลสุขภาพตนเอง  หมั่นสังเกตว่ามีความผิดปกติหรือไม่หลังคลอด เพื่อความปลอดภัยของคุณแม่นั่นเอง

ร่วมบอกเล่าและแชร์ประสบการณ์ในช่วงตั้งครรภ์   คลอดบุตร รวมถึงการเลี้ยงดูทารกน้อย  เพื่อเป็นประโยชน์ต่อครอบครัวอื่น ๆ กันนะคะ  หากมีคำถามหรือข้อสงสัย ทางทีมงานจะหาคำตอบมาให้คุณ

 

อ้างอิงข้อมูลจาก

http://my.dek-d.com

http://www.si.mahidol.ac.th

http://haamor.com/th

บทความอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

ตกเลือดหลังคลอดอันตรายถึงชีวิต

อาการหลังผ่าคลอด ที่แม่ควรรู้

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

app info
get app banner