ให้ลูกดื่มนมที่มี “แลคโตบาซิลลัส” ลดเจ็บป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนในเด็กได้

lead image

โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน หรือโรคหวัด น้ำมูกไหล ไอ หูชั้นกลางอักเสบ จริงๆ แล้วก็คือโรคที่เราคุ้นเคยและมีโอกาสเป็นกันได้บ่อย เพราะโรคนี้มักเกิดกับเด็กเล็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปีหรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นโรคที่บั่นทอนสุขภาพของเด็กๆ มาก และเนื่องจากสมัยนี้พ่อแม่ที่ออกไปทำงานจำเป็นต้องฝากลูกไว้กับสถานรับเลี้ยงเด็ก จึงไม่แปลกอะไรที่มักจะได้ยินพ่อแม่คุยกันว่า “ลูกป่วย” เมื่อเข้าเนอสเซอรี่หรือโรงเรียนอนุบาลในช่วงแรก ซึ่งพบอาการไม่สบายบ่อยๆ อย่างน้อย 6-7 ครั้งต่อคนต่อปี และจะป่วยน้อยลงเมื่อลูกมีอายุประมาณ 6 ปี

แลคโตบาซิลลัส ลดเจ็บป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนในเด็กได้

เป็นที่น่าสังเกตว่า เด็กที่มีผู้ปกครองเลี้ยงเองที่บ้าน มักไม่ค่อยเจ็บป่วย เพราะลูกจะมีความต้านทานต่อเชื้อของคนในครอบครัว ต่างจากการให้ลูกเข้าสถานรับเลี้ยงเด็ก ซึ่งเป็นแหล่งที่เด็กๆ ได้อยู่รวมกันหลายๆ คน เด็กจึงได้รับเชื้อจากเพื่อนๆ โดยที่ไม่มีภูมิคุ้มกัน และแม้ว่าจะได้รับวัคซีนที่มีอยู่ในปัจจุบันก็ไม่สามารถป้องกันครอบคลุมได้ทั่วถึง เพราะเชื้อไวรัสมีเป็นร้อยชนิด

ปัญหาเมื่อลูกป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน

อาการที่ลูกป่วยในช่วงก่อน 6 ปีจึงมักพบเป็นอาการเดิมๆ คือ ไข้ขึ้น น้ำมูกไหล ไอ ซึ่งการไปหาแพทย์เด็กจะได้รับการรักษาด้วยยาฆ่าเชื้อและยาบำบัดอาการต่างๆ แต่เมื่อหายไปโรงเรียนก็ได้รับเชื้อใหม่ที่ตนเองไม่มีภูมิอีก ทำให้มีโอกาสเจ็บป่วยแทบทุกเดือน

ทุกครั้งที่ลูกมีการเจ็บป่วย ไอ อาเจียน กินอาหารได้น้อยลง จะส่งผลให้เด็กขาดอาหารเฉียบพลัน นอนน้อย งอแง ย่อมส่งผลกระทบต่อสุขภาพและการเติบโตอาจหยุดชะงักเป็นระยะๆ โดยเฉพาะถ้าอาการรุนแรงอาจทำให้เกิดปอดบวม ถูกซ้ำเติมด้วยเชื้อดื้อยา ซึ่งจำเป็นต้องเข้านอนรักษาในโรงพยาบาล ทำให้เกิดการสูญเสียค่าใช้จ่ายปีละมากๆทำให้พ่อแม่บางคนตัดสินใจไม่ให้ลูกไปโรงเรียนเป็นเดือนๆ ด้วยความวิตกกังวลและความเป็นห่วง เป็นสาเหตุให้เด็กขาดโอกาสการเรียนรู้

ดื่มนมที่มี “แลคโตบาซิลลัส” ช่วยสร้างภูมิคุมิกันให้ลูกได้

ในยุคที่จุลินทรีย์โพรไบโอติกมีความสำคัญในการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน จึงได้มีการนำจุลินทรีย์สายพันธุ์ต่างๆ ไปใช้ในการป้องกันการติดเชื้อในทางเดินหายใจ ซึ่งสายพันธุ์หนึ่งที่ได้มีการนำไปเสริมในนมคือ Lactobacillus rhamnosus GG (L.GG) สำหรับเด็กก่อนวัยเรียน กลไกการทำงานของจุลินทรีย์ที่ส่งผลทำให้เกิดกระบวนการป้องกันการติดเชื้อที่ทางเดินหายใจนั้น มีข้อมูลที่แสดงให้เห็นว่ากระบวนการการทำงานของโพรไบโอติก L.GG ที่เกาะผิวเยื่อบุลำไส้ จะไปกระตุ้นเซลล์เนื้อเยื่อน้ำเหลืองใต้เยื่อบุลำไส้ให้เคลื่อนตัวเข้าสู่กระแสเลือด และส่งผ่านไปที่อวัยวะต่างๆ เพื่อช่วยทำการสั่งให้เซลล์บริเวณนั้นสร้างภูมิคุ้มกันเฉพาะที่ และกระตุ้นให้เม็ดเลือดขาวทำหน้าที่ในการกำจัดเชื้อได้ดีขึ้น

ได้มีการติดตามผลรวบรวมวิเคราะห์จากการศึกษา 4 ชิ้น จากเด็กทั้งหมด 1,805 คน โดยเก็บข้อมูลการเจ็บป่วยในกลุ่มเด็กที่อายุ 1 ปีขึ้นไป พบว่าเด็กที่ได้รับ L.GG อย่างน้อย 3 เดือนจะเป็นโรคหูชั้นกลางอักเสบลดลง 5-10% โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนลดลง การใช้ยาฆ่าเชื้อก็ลดลง เปรียบเทียบกับเด็กที่ไม่ได้รับ L.GG

ปัญหาเกี่ยวกับโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนในเด็ก หรือการที่เด็กเป็นหวัด ไข้ขึ้น น้ำมูกไหล ไม่สบาย จัดเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับต้นๆ ที่ได้มีความพยายามลดความถี่และความรุนแรงของกลุ่มอาการติดเชื้อทางเดินหายใจในเด็กก่อนวัยเรียนและเด็กอนุบาล ด้วยการส่งเสริมให้เด็กๆ เน้นล้างมือ ใส่หน้ากากอนามัย ดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมให้สะอาด ให้ลูกได้รับวัคซีนป้องกันไวรัสไข้หวัดใหญ่ แบคทีเรีย (Invasive Pneumococcal Disease, IPD) ให้กินอาหารที่เหมาะสม รวมถึงการให้ลูกได้ดื่มนมที่มีจุลินทรีย์“แลคโตบาซิลลัส” rhamnosus GG ที่มีศักยภาพในการลดการเกิดโรคหูชั้นกลางอักเสบ และช่วยลดการเจ็บป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนของลูกได้อีกทาง

เรียบเรียงโดย ศ. เกียรติคุณ พญ. วันดี วราวิทย์