theAsianparent Logo

โรคภูมิแพ้คืออะไร?

โรคภูมิแพ้ คือ โรคที่เกิดขึ้นจากการที่ร่างกายได้รับสารกระตุ้นบางอย่าง และมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งเหล่านี้มากกว่าปกติหรือไวเกินกว่าปกติ ทำให้เกิดอาการแพ้ขึ้น ซึ่งสารกระตุ้นดังกล่าวนี้ในภาวะปกติแล้วจะไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย แต่สำหรับผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ ร่างกายจะเกิดการตอบสนองอย่างมากผิดปกติต่อสารเหล่านั้น จึงทำให้เกิดการอักเสบในอวัยวะที่สัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้นั้น ตัวอย่างสารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น แมลงสาบ ละอองเกสรพืช เป็นต้น

เด็กเกิดใหม่ทั้งประเทศเป็นเพศหญิง เด็กเป็นโรคภูมิแพ้

 

อาการแพ้จากโรคภูมิแพ้ อาจเกิดกับระบบอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย เช่น ถ้าเป็นโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้เมื่อหายใจเอาสารก่อภูมิแพ้เข้าไปทางจมูก สารก่อภูมิแพ้ จะไปสัมผัสกับเยื่อบุโพรงจมูกแล้วทำให้เกิดการอักเสบในโพรงจมูก ผู้ป่วยจะมีอาการอาการคันจมูก จาม คัดจมูก และมีน้ำมูกใสๆ ถ้าเป็นโรคหืด เมื่อหายใจเอาสารก่อภูมิแพ้เข้าไปถึงหลอดลมก็จะทำให้เกิดการอักเสบของหลอดลม แล้วหลอดลมก็จะตอบสนองด้วยการหดเกร็ง เกิดอาการของหลอดลมตีบ แคบ และการบวมของทางเดินหายใจขึ้น โดยอาจใช้เวลาเป็นนาที หรือเป็นชั่วโมง หลังสัมผัสสารก่อภูมิแพ้แล้วจึงเกิดอาการ

ในคนที่เป็นโรคภูมิแพ้ ยังมีแนวโน้มที่จะเกิดการตอบสนองไวกว่าปกติต่อสิ่งกระตุ้น เช่นสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่มิใช่สารก่อภูมิแพ้ได้ เช่น ฝนตก อากาศเย็น อากาศร้อน

โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยในประเทศไทย ได้แก่ โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้หรือโรคแพ้อากาศ พบประมาณ 38% ในเด็ก และ 20% ในผู้ใหญ่, โรคหืดหรือหอบหืด พบประมาณ13% ในเด็ก และ 3-5% ในผู้ใหญ่, โรคผื่นผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ พบประมาณ 10% ในเด็ก และ 10-15% ในผู้ใหญ่ และ โรคแพ้อาหารซึ่งพบได้ประมาณ 5% ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่

นอกจากนี้โรคภูมิแพ้ยังรวมไปถึงโรคตาอักเสบจากภูมิแพ้, โรคลมพิษ ทั้งชนิดเฉียบพลันและเรื้อรัง, การแพ้แมลงต่อย, และโรคภูมิแพ้ชนิดรุนแรงที่มีอาการหลายระบบ

คุณหมอจะวินิจฉัยโรคภูมิแพ้ โดยสังเกตจากอาการที่เข้ากันได้กับโรคนี้ที่มีลักษณะเรื้อรังเป็นๆ หายๆ ร่วมกับมักมีประวัติครอบครัวร่วมด้วย รวมทั้งการตรวจร่างกายเพื่อหาอาการแสดงเพิ่มเติม เช่น จมูกบวม อักเสบ มีเสียงวี้ดในปอด ผื่นคันที่ผิวหนังและอาจทำการตรวจเพื่อการวินิจฉัยเพิ่มเติม เช่น การทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง หรือเจาะเลือดเพื่อหาหาสารก่อภูมิแพ้ที่เป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการ

การดูแลผู้ป่วยโรคภูมิแพ้มีทั้งการควบคุมสิ่งแวดล้อมและสารก่อภูมิแพ้ และการรักษาด้วยยา โดยมีการสำรวจผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ในประเทศไทยที่มีอาการในระบบทางเดินหายใจ พบว่า มักจะแพ้ไรฝุ่น เป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาได้แก่ แมลงสาบ ละอองเกสรพืช และขนสัตว์ ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ควรจะได้รับการทดสอบหาสารก่อภูมิแพ้ เพื่อจะได้ทราบอย่างชัดเจนว่าแพ้อะไรและหลีกเลี่ยงได้อย่างถูกต้อง

โรคภูมิแพ้ในเด็ก: ป้องกันลูกจากโรคภูมิแพ้ได้หรือไม่?

เทคนิครับมือกับโรคภูมิแพ้