สวนก้นได้ไหม? หากทารกท้องผูก

ปัญหาท้องผูกสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนไม่เว้นแม้แต่ทารกน้อย เพราะเหตุใดทารกน้อยถึงท้องผูกได้ เมื่อท้องผูกแล้วจะแก้ไขอย่างไร สวนก้นได้ไหม เรามีคำตอบ

ทารกท้องผูก : อาการ

ทารกท้องผูก, สวนก้นทารกได้ไหม

ผศ.พญ.รวีรัตน์ สิชฌรังษี กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน  อธิบายถึงอาการท้องผูกในทารกและเด็กเล็ก ดังนี้
ท้องผูกในเด็ก หมายถึง ถ่ายอุจจาระน้อยกว่าหรือเท่ากับสองครั้งในหนึ่งสัปดาห์ หรือ ถ่ายอุจจาระแข็งแห้งเป็นก้อนใหญ่หรือคล้ายเม็ดกระสุน หรือ ถ่ายลำบาก ต้องออกแรงเบ่งมาก เจ็บปวดเวลาถ่าย และอาจมีเลือดปนได้

สวนก้นได้ไหม? หากทารกท้องผูก

รศ.พญ.ประสบศรี อึ้งถาวร  อาจารย์พิเศษ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  กล่าวถึง ปัญหาทารกท้องผูกและการสวนก้นทารกไว้ว่า

เด็กที่เลี้ยงด้วยนมวัว มักจะท้องผูกมากกว่าเด็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่ สำหรับเด็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่ เราไม่สามารถจะรู้ได้ว่าเด็กกินนมเท่าไร นมพอหรือไม่ ถ้าเด็กอึน้อยลงเพราะนมไม่พอ เราจะรู้ได้จากการชั่งน้ำหนักเด็ก ถ้าน้ำหนักเด็กซึ่งเคยเพิ่มเฉลี่ย 5 วัน 150 กรัม กลับเพิ่มไม่ถึง 100 กรัม ก็แสดงว่านมแม่ไม่พอลูกจึงท้องผูก เพราะเมื่อเด็กกินน้อยลง ก็จะถ่ายน้อยลงตามไปด้วย  ส่วนเด็กที่ดูดนมผง ถ้าลูกกินนมครั้งละ 100 ซีซี. วันละ 7 ครั้ง นมที่ได้ถือว่าเพียงพอ

บทความแนะนำ : วิธีเลือกนมให้ลูก ป้องกันอาการท้องผูกท้องเสีย

แต่ส่วนใหญ่ ปัญหาของแม่ที่พาลูกมาหาหมอแล้วบอกว่าท้องผูกนั้น ไม่ใช่เป็นเพราะนมไม่พอ ทารกดูดนมดี ได้รับนมพอเพียงน้ำหนักก็เพิ่มดี แต่เด็กไม่อึทุกวัน แม่จึงบอกว่าลูกท้องผูกเพราะแม่เข้าใจว่าเด็กจำเป็นต้องอึทุกวัน ถ้าไม่อึทุกวันแสดงว่าผิดปกติ ที่จริงคนเราไม่จำเป็นต้องถ่ายอุจจาระทุกวัน บางคน 2 วันจึงจะถ่ายครั้งหนึ่งตั้งแต่เล็กจนโต และไม่ได้มีอะไรผิดปกติ

ถ้าเด็กอึ 2-3 วันต่อครั้ง และอึไม่แข็งออกมาปกติเราไม่เรียกว่า “ท้องผูก แต่เป็นเรื่องปกติวิสัยของเด็กคนนั้นเอง แต่ถ้าเด็กร้องทรมานทุกครั้งที่อึ และอึออกมาแข็งจนเลือดออก แสดงว่าท้องผูก และต้องทำให้เด็กอึเร็วขึ้น อย่าปล่อยไว้จนแข็ง

คุณหมอฝากเตือน :ไม่ควรสวนก้นทารก

พ่อแม่ไม่ควรใช้แท่งสบู่สวนทวารหนักเด็ก  และไม่ควรไปซื้อยาสวนทวารหนักมาสวนให้ลูก เพราะการสวนก้นลูกน้อย จะทำให้เกิดการระคายเคืองเยื่อบุลำไส้   และกล้ามเนื้อหูรูดทวารหนักอาจมีแผลเกิดความเจ็บปวด ซึ่งจะส่งผลให้กล้ามเนื้อหูรูดรอบทวารหนักยิ่งหดเกร็งมากขึ้น ยิ่งทำให้มีอาการท้องผูกถ่ายอุจจาระไม่ออก

นอกจากนี้  รศ.นพ.เสกสิต  โอสถากุล ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  อธิบายเกี่ยวกับการสวนก้นทารกและเด็กเล็กไว้ว่า  ในเด็กเล็กไม่ควรใช้ยาสวนทวารอย่างพร่ำเพรื่อ เพราะทำให้เจ็บ เด็กจะไม่ชอบและยิ่งเพิ่มพฤติกรรมกลัว   และกลั้นอุจจาระมากขึ้น แต่การสวนทวารเพื่อขจัดอุจจาระปริมาณมากในลำไส้มีความจำเป็นในเด็กที่ท้องผูกมานานจนมีอาการอุจจาระเล็ดไม่รู้ตัว

ข้อควรรู้ : การรักษาเด็กท้องผูกถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ไม่ควรให้ยาถ่าย เพราะจะทำให้ลำไส้เคลื่อนไหวผิดปกติ และอาจทำให้เด็กเป็นโรคลำไส้กลืนกันได้

บทความแนะนำ : โรคลำไส้กลืนกัน..สาเหตุหนึ่งของอาการถ่ายเป็นเลือดในทารก

เมื่อเด็กโตขึ้น อายุได้ 4 เดือนขึ้นไปแล้ว พ่อแม่ควรเริ่มให้อาหารเสริม ซึ่งเริ่มจากกล้วยน้ำว้าสุกครูด ข้าวบดและน้ำแกงจืดไปจนถึงผักต้มสุกบดละเอียด และผลไม้อื่น ๆ ก็จะไม่มีปัญหาท้องผูกแล้ว เพราะอาหารที่มีเส้นใยสูง เช่น ผัก ผลไม้ ข้าวซ้อมมือ ข้าวโพด จะทำให้มีกากอาหารเหลือตกค้างในลำไส้ ซึ่งกากอาหารนี้จะดูดน้ำเอาไว้ได้มาก ทำให้อุจจาระนิ่มมีปริมาณมากและขับถ่ายออกมาได้อย่างสะดวก

ได้ทราบกันแล้วนะคะว่า  ไม่ควรสวนก้นทารกและเด็กเล็ก เราะอาจเกิดผลเสียมากกว่าผลดี โดยเฉพาะเมื่อเจ้าหนูมีอาการอื่น ๆ ที่ไม่น่าไว้วางใจ  เช่น  ปวดเกร็งท้อง หรือถ่ายออกมามีเลือดสด ๆ ติดออกมา คุณแม่ควรรีบพาลูกไปพบคุณหมอเพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงเพื่อความปลอดภัยจะดีที่สุดค่ะ

อ้างอิงข้อมูลจาก

http://www.thairath.co.th

http://pitchayada.tripod.com

https://www.doctor.or.th

นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 12

บทความอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

อาการท้องผูกในเด็ก โดย ผศ.พญ. รวีรัตน์ สิชฌรังษี

รักษาอาการป่วยที่บ้าน: ลูกท้องผูก

TAP-ios-for-article-footer-with button (1)