theAsianparent Logo

สัญชาตญาณความเป็นแม่ส่งผลต่อสมองเราอย่างไร?

บทความนี้จะบอกคุณว่าสัญชาตญาณความเป็นแม่อาจทำให้เราฉลาดขึ้นได้อย่างไร

สัญชาตญาณความเป็นแม่ส่งผลต่อสมอง

คุณรู้หรือไม่ว่าความเป็นแม่นั้นส่งผลต่อสมองของเรา?

เราต่างรู้กันดีว่าร่างกายของคุณแม่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่เมื่อตั้งครรภ์และหลังคลอด ส่วนใหญ่เรามักจะสนใจแต่การเปลี่ยนแปลงในด้านลบ เช่น ความย้วย ท้องลาย หน้าอกหย่อนคล้อย และอื่น ๆ แต่คุณอาจไม่เคยรู้ว่าความเป็นแม่นั้นยังมีผลกระทบต่ออวัยวะสำคัญหนึ่งในร่างกายของเรา ซึ่งก็คือสมองนั่นเอง

เรากำลังจะบอกว่าการเป็นคุณแม่นั้นจะส่งผลดีต่อสมองของคุณอย่างไร (เรื่องนี้ได้รับการยืนยันทางวิทยาศาสตร์มาแล้ว ดังที่คุณจะได้อ่านต่อไป)

รายงานข่าวจาก NBC เมื่อเร็ว ๆ นี้ได้เปิดเผยผลการวิจัยที่บ่งชี้ว่าความเป็นแม่นั้นส่งผลดีต่อร่างกายคุณแม่อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อสมอง

เมื่อผู้หญิงกลายเป็นคุณแม่ สมองจะหลั่งฮอร์โมนออกมาหลายชนิด ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความผูกพันธ์ระหว่างตัวคุณแม่และลูกน้อย อีกทั้งยังทำให้คุณแม่รู้สึกอยากปกป้องและดูแลลูกในแบบที่คนอื่นไม่อาจเทียบ

ฮอร์โมนที่เราพูดถึงนี้ คือ ออกซิโทซิน และโปรแลคติน

ออกซิโทซิน

หรือที่รู้จักกันในชื่อ ฮอร์โมนแห่งความรัก ฮอร์โมนแห่งการกอด สารแห่งความสุข ฯลฯ ฮอร์โมนชนิดนี้ถูกสร้างขึ้นในไฮโปตลามัสในสมอง โดยต่อมพิทูอิตารีซึ่งอยู่ในสมองเช่นกัน

ออกซิโทซินมีประโยชน์กับแม่หลายประการ

ออกซิโทซินมีประโยชน์กับแม่หลายประการ

“ฮอร์โมนแห่งความรัก” ทำหน้าที่อะไร?

  • ระหว่างการคลอด จะทำหน้าที่ทำให้มดลูกบีบตัว
  • ทำให้คุณแม่มีความเป็นห่วงเป็นใยและอยากเอาอกเอาใจมากขึ้น
  • ออกซิโทซินยังทำให้คุณแม่สามารถจดจำกลิ่นอันเป็นเอกลักษณ์ของลูกน้อยได้และชอบกลิ่นนี้มากกว่ากลิ่นอื่น ๆ อีกด้วย
  • กระตุ้นให้คุณแม่หลั่งน้ำนมในระหว่างการให้นม
  • ออกซิโทซินยังช่วยให้ร่างกายจัดเรียงจุดเชื่อมต่อของเส้นประสาทภายในสมองบางส่วน ทำให้ผู้หญิงแสดงความเป็นแม่ออกอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
  • ช่วยให้คุณแม่เข้าใจภาษากายของลูกน้อยได้ดียิ่งขึ้น

อ่านต่อหน้าถัดไป >>>

โปรแลคติน

หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ฮอร์โมนน้ำนม” โปรแลคตินถูกผลิตขึ้นโดยต่อมพิทูอิตารี ฮอร์โมนตัวนี้จะถูกหลั่งออกมาเมื่อเด็กดูดนม ซึ่งกระตุ้นได้เกิดการผลิตน้ำนมและพฤติกรรมอันสุดแสนมหัศจรรย์ของของคุณแม่อื่น ๆ

โปรแลคตินช่วยให้แม่ที่ให้นมลูกรู้สึกผ่อนคลาย

“ฮอร์โมนน้ำนม” ทำหน้าที่อะไร?

  • ทำให้คุณแม่ผ่อนคลายในช่วงเดือนแรกและอาจทำคุณแม่รู้สึกเหนื่อยในช่วงที่กำลังให้นม ซึ่งทำให้คุณแม่ต้องพักผ่อนมากขึ้น
  • โปรแลคตินยังทำให้ความต้องการทางเพศของคุณแม่ลดลง ซึ่งจะทำให้คุณแม่หันมาใส่ใจลูกน้อยมากขึ้นโดยไม่มีอย่างอื่นรบกวน!

รายงานของ NBC ยังระบุอีกว่าไม่ได้แค่โปรแลคตินและออกซิโทซินเท่านั้นที่ถูกหลั่งออกมา แต่ร่างกายของคุณแม่มือใหม่ยังจะปล่อยฮอร์โมนอีกชนิดหนึ่ง ที่มีชื่อว่า “โอปิออยด์” (ฮอร์โมนแห่งความสุข) ออกมาอีกด้วย

หน้าที่หนึ่งของโอปิออยด์ก็คือมันจะช่วยกระตุ้นให้แม่สัมผัสสื่อสารกับลูกน้อยมากขึ้น และยังทำให้คุณแม่รู้สึกอิ่มอกอิ่มใจมากยิ่งขึ้นอีกด้วย

 

งานวิจัยยืนยันผลกระทบของความเป็นแม่ต่อสมอง

ผลการศึกษาที่ถูกตีพิมพ์ลงในวารสารวิชาการ Behavioural Neuroscience ได้เปิดเผยว่าสมองบางส่วนของคุณแม่จะขยายใหญ่ขึ้นหลังคลอด

สมองบางส่วนของคุณแม่จะขยายใหญ่ขึ้นหลังคลอด

งานวิจัย

นักวิจัยประจำ National Institute of Mental Health ในแมรี่แลนด์ ได้ทำการสแกนสมองของผู้หญิงจำนวน 19 คนที่เพิ่งคลอดลูก โดย10 คนได้ลูกชาย และอีก 9 คนได้ลูกสาว

ภาพสแกนสมองที่ถูกถ่ายในช่วง 2-4 สัปดาห์ และ 3-4 เดือนหลังคลอด

นักวิจัยค้นพบว่าสมองบางส่วนของคุณแม่เหล่านี้มีปริมาตรเพิ่มขึ้นเล็กน้อย แต่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ก่อนอื่นเราต้องอธิบายว่าสมองของผู้ใหญ่มักไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ในระยะเวลาอันสั้นหากไม่ได้ผ่านเรียนรู้ โดนกระทบกระทั่ง บาดเจ็บหรือมีการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมครั้งใหญ่

 

นักวิจัยเชื่อว่าการที่เซลล์สมองเหล่านี้มีปริมาณเพิ่มขึ้นมีสาเหตุมาจากระดับฮอร์โมนและความจำเป็นที่ทำให้คุณแม่พร้อมรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ ในการดูแลลูกน้อย

ส่วนที่มีขนาดใหญ่ขึ้นได้แก่:

  • ไฮโปตลามัส เกี่ยวข้องกับแรงจูงใจ
  • อะมิกดาลา เกี่ยวข้องกับการประมวลผลทางอารมณ์
  • สมองด้านข้าง เกี่ยวข้องกับประสาทสัมผัส
  • สมองกลีบหน้าผากส่วนหน้า เกี่ยวข้องกับเหตุผลและการตัดสินใจ

สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งจากงานวิจัยนี้คือมีการค้นพบว่า คุณแม่ที่พูดถึงลูกของตัวเองโดยใช้คำที่ให้ความรู้สึกในแง่บวกมาก ๆ เช่น คนที่บอกว่าลูก “พิเศษ” “สมบูรณ์แบบ” “น่ารัก” ฯลฯ มีแนวโน้มที่สมองในส่วนที่เชื่อมโยงกับแรงจูงใจ และการปรับอารมณ์ จะขยายตัวมากกว่าเมื่อเทียบกับคุณแม่ที่ไม่ได้รู้สึกตื่นเต้นหรือตื้นตันกับลูกมากนัก

ดังนั้น คราวหน้าถ้ามีคนมาบอกคุณว่าคุณไม่รู้จักทำอะไรนอกจากเลี้ยงลูก คุณก็เถียงไปได้เลยว่าฉันน่ะสมองใหญ่กว่าเธอนะจ้ะ นักวิทยาศาสตร์เค้าพิสูจน์มาแล้ว!

ชมวิดีโอของ NBC ได้ที่นี่

youtu.be/Sbosqh5x_7o