ลูกแขนบวมมากหลังฉีดวัคซีนควรทำอย่างไร?

ลูกแขนบวมมากหลังฉีดวัคซีนควรทำอย่างไร?

น้องลูกตาล อายุ 4 ปี มาฉีดวัคซีนป้องกันโรคคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน แล้วมีอาการแขนบวม แดง ปวดมากๆ ยกแขนลำบาก หลังฉีด 1 วัน คุณพ่อจึงพามาโรงพยาบาล เมื่อตรวจดูอาการ ร่วมกับประวัติการฉีดวัคซีนมาก่อน หมอจึงบอกกับคุณพ่อว่าลูกตาล มีอาการแพ้วัคซีนเฉพาะที่แบบเกิดช้า ซึ่งเรียกว่า “Arthus reaction” ค่ะ

อาการแขนบวมหลังฉีดวัคซีนเกิดจากสาเหตุใด ได้บ้าง?

ลูกแขนบวมหลังฉีดวัคซีน

อาการแขนบวมหลังฉีดวัคซีน อาจเกิดจากปฏิกริยาการแพ้เฉพาะที่แบบเฉียบพลัน คือมีอาการปวด บวม แดง ร้อน หลังฉีดในเวลา ไม่เกิน 1-3 ชั่วโมง หรือ เกิดปฏิกริยาการแพ้เฉพาะที่แบบเกิดช้า ซึ่งจะมีอาการปวด บวม แดง ร้อน หลังฉีดวัคซีนในเวลา 4-12 ชั่วโมง และมีอาการมากที่สุด ประมาณ 24 ชั่วโมงหลังฉีดได้

ซึ่งในกรณีของน้องลูกตาล มีอาการชัดเจน หลังจากฉีดวัคซีน 1 วัน จึงน่าจะเป็นปฏิกริยาแบบเกิดช้ามากกว่าค่ะ ซึ่งปฏิกริยาแบบนี้เรียกว่า “Arthus reaction” เป็น ปฏิกิริยารุนแรงเฉพาะที่ เกิดขึ้นตรงบริเวณที่ฉีดวัคซีนนั่นเอง

บทความแนะนำ รับมืออย่างไร เมื่อลูกน้อยแพ้วัคซีน

Arthus reaction เกิดจากอะไร?

Arthus reaction เป็นปฏิกิริยาการแพ้ชนิดหนึ่ง แสดงอาการตรงบริเวณที่ฉีด อาการดูค่อนข้างรุนแรงเฉพาะที่ คือ มีอาการบวมมาก แดง ร้อน ปวด หลังฉีดวัคซีนในเวลา 4-12 ชั่วโมง เกิดจากการจับตัวกันของภูมิคุ้มกันของร่างกาย(antibody) ที่เกิดจากการได้รับวัคซีนนั้นมาในอดีต กับ โปรตีนของวัคซีน ที่เป็นเสมือนสารก่อภูมิต้านทาน (antigen) กลายเป็น สารประกอบเชิงซ้อนทางอิมมูน (immune complex) ไปเกาะยังผนังของเส้นเลือด และเกิดปฏิกริยาการอักเสบขึ้น มีการทำลายเส้นเลือด และเนื้อเยื่อบริเวณรอบๆ มีเซลล์อักเสบมากมาย จึงเกิดอาการบวมแดงอยู่ได้นานหลายวัน

วัคซีนที่ทำให้เกิด arthus reaction ได้บ่อย คืออะไร?

วัคซีนที่มีรายงานว่า ทำให้เกิดปฏิกริยานี้ได้บ่อย คือ วัคซีนป้องกันโรค คอตีบ และบาดทะยัก ในผู้ที่ได้รับวัคซีนประเภทนี้หลายครั้งไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ จะมีปฏิกริยาปวดบวมแดงได้มากกว่าปกติ ซึ่งเป็นสิ่งที่บ่งชี้ว่ามีภูมิคุ้มกันสูงมากๆ แล้ว

การรักษา arthus reaction ทำได้อย่างไร?

อาการแพ้เฉพาะที่แบบนี้ แม้จะดูน่ากลัว เพราะบวมแดงมากและนาน แต่ก็ไม่ได้เป็นอันตรายร้ายแรง ถึงแก่ชีวิต แบบการแพ้รุนแรง และมักจะหายได้เอง ภายในเวลา 3-5 วัน แต่หากอาการดูหายช้า หรือมีปวด บวม มาก จนไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวัน หรือไปโรงเรียนได้ตามปกติ คุณพ่อคุณแม่สามารถให้ลูกทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล ถ้ามีอาการคันมาก ก็อาจทานยาแก้แพ้ แต่หากมีอาการมากจนดูรุนแรง ลองไปปรึกษาคุณหมอดูนะคะ

คุณหมออาจให้การรักษาเพิ่มเติมด้วย ยาทานต้านอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ และยาทากลุ่มสเตียรอยด์ เพิ่มขึ้นมา เพื่อช่วยลดอาการปวด แดง ร้อน ร่วมด้วยค่ะ

บทความที่น่าสนใจอื่นๆ

ทำไมเด็กๆ จึงควรได้รับวัคซีน

เมื่อลูกไม่สบายจะพาไปฉีดวัคซีนดีไหม?

TAP mobile app

 

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

app info
get app banner