theAsianparent Logo

ลูกพูดช้า จะเป็นออทิสติกหรือเปล่า? โดย ผศ.พญ.รวีรัตน์ สิชฌรังษี

น้องเจ (ชื่อสมมติ) อายุ 2 ขวบครี่ง มาพบหมอด้วยเรื่องพูดช้า โดยยังไม่พูดคำที่มีความหมายเลยสักคำ คุณแม่เรียกไม่หันมาหา ซนมาก ไม่เคยอยู่นิ่ง ชอบเล่นคนเดียว ไม่เล่นกับเด็กหรือผู้ใหญ่คนอื่น ชอบสะบัดมือซ้ำๆเป็นพักๆ ไม่สบตาหมอในห้องตรวจ น้องเอเป็นตัวอย่างของผู้ป่วยในกลุ่มโรคออทิสติก อันเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้พูดช้าค่ะ

ออทิสติก

กลุ่มโรคออทิสติกคืออะไร?

กลุ่มโรคออทิสติก เป็นความผิดปกติของพัฒนาการทางระบบประสาท ที่ประกอบด้วยความผิดปกติใน 3 ด้าน คือ ทักษะทางภาษา โดยมีพัฒนาการทางภาษาที่ช้ากว่าปกติ โดยจะสังเกตได้ชัดที่อายุ 2 ขวบขึ้นไป ทักษะทางสังคม คือ มีความบกพร่องในการแสดงออกทางสีหน้า ภาษาท่าทาง ไม่สบตา ไม่หันหาเสียงเรียกชื่อ ไม่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น และการมีพฤติกรรมซ้ำๆ เช่น สะบัดมือ โยกตัว หมกมุ่นกับพฤติกรรมบางอย่างหรือของบางสิ่งที่ซ้ำๆ สาเหตุของกลุ่มโรคออทิสติก คือ ความผิดปกติของสมอง ระบบประสาท และ ปัจจัยทางพันธุกรรม

โรคที่พบร่วมกับกลุ่มโรคออทิสติกมีอะไรบ้าง?

มีโรคหรือภาวะบางอย่างที่พบร่วมกับกลุ่มโรคออทิสติกได้คือ โรคลมชัก และภาวะสติปัญญาบกพร่อง ซึ่งพบได้บ่อยในเด็กที่เป็นออทิสติก นอกจากนี้อาจพบภาวะอื่นๆร่วมด้วยได้ เช่น สมาธิสั้น การเรียนรู้ผิดปกติ ย้ำคิดย้ำทำ วิตกกังวล และ ซึมเศร้า แต่ก็ไม่ได้เกิดในผู้ป่วยทุกคนนะคะ

เด็กกลุ่มใดมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นกลุ่มโรคออทิสติก?

เด็กที่มีประวัติครอบครัวที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นกลุ่มโรคออทิสติก เช่น มีพี่หรือน้อง และ/หรือ คุณพ่อคุณแม่เป็นโรคนี้หรือมีประวัติสงสัยว่าเป็นโรคนี้ เด็กที่มีปัญหาความผิดปกติทางอารมณ์และพฤติกรรม เป็นกลุ่มที่จัดว่ามีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นออทิสติก จึงควรได้รับการตรวจประเมินพัฒนาการและพฤติกรรมในด้านต่างๆจากกุมารแพทย์อย่างใกล้ชิดเป็นระยะค่ะ

คุณหมอจะวินิฉัยอย่างไรว่าเด็กเป็นออทิสติกหรือเปล่า >>>อ่านต่อหน้าถัดไป

การวินิจฉัยกลุ่มโรคออทิสติกทำได้อย่างไร?

การวินิจฉัยกลุ่มโรคออทิสติกจะใช้อาการเป็นหลัก โดยการสอบถามประวัติ ประเมินพัฒนาการตามวัย และการสังเกตพฤติกรรมของเด็ก และมีเครื่องมือที่คุณหมอจะใช้ประเมินตามเกณฑ์การวินิจฉัยโรค ในปัจจุบันการวินิจฉัยสามารถทำได้แม่นยำในเด็กอายุ 2-3 ขวบปีขึ้นไป

การรักษากลุ่มโรคออทิสติกทำอย่างไร?

ในปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่จะทำให้โรคนี้หายขาดได้อย่างชัดเจน แต่หากสามารถวินิจฉัยได้เร็ว โดยเฉพาะก่อนอายุ 3 ปี ก็จะเป็นประโยชน์ต่อการดูแลรักษาอย่างมาก เพราะจะสามารถบำบัดรักษาได้รวดเร็ว โดยการรักษาต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งครอบครัว ครู และบุคคลากรทางการแพทย์ เช่น นักกิจกรรมบำบัด นักอรรถบำบัด นักจิตวิทยา แพทย์ พยาบาล เพราะต้องมีการฝึกพูด ทำกิจกรรมบำบัด ฝึกทักษะสังคม ปรับพฤติกรรม นอกจากนี้อาจต้องใช้ยาเพื่อแก้ไขพฤติกรรม เช่น ก้าวร้าว ไม่อยู่นิ่ง ทำร้ายตัวเอง หรือการใช้ยากันชัก

พันธุกรรมมีความสำคัญกับกลุ่มโรคออทิสติกอย่างไร?

ปัจจัยทางพันธุกรรมมีบทบาทในการเกิดโรคนี้ พบการเกิดโรคซ้ำในแฝดเหมือนสูงถึง 60-90% ส่วนแฝดไม่เหมือนพบเพียงไม่เกิน 10% ส่วนอัตราการเกิดโรคซ้ำของลูกคนถัดมาในครอบครัวที่มีพี่เป็นโรคนี้เท่ากับ 2-8% เทียบกับอัตราการเกิดโรคนี้ในคนทั่วไป ซึ่งอยู่เพียง 0.1% แต่หากตรวจพบโรคความผิดปกติทางพันธุกรรมที่เป็นสาเหตุของออทิสติก เช่น โรค fragile X syndrome ซึ่งเป็นโรคพันธุกรรมที่เป็นสาเหตุของกลุ่มโรคออทิสติกและสติปัญญาบกพร่อง จะมีอัตราการเกิดโรคซ้ำในครอบครัวสูงมากกว่านั้นค่ะ
หากคุณพ่อคุณแม่สงสัยว่าลูกมีอาการคล้ายกับกลุ่มโรคออทิสติกก็ควรพาลูกไปพบคุณหมอ เพื่อยืนยันการวินิจฉัยโรคที่แน่นอน เพื่อจะได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อผลการรักษาที่ดีต่อไปนะคะ

สังคมได้เรียนรู้อะไรจากเหตุการณ์เด็กออทิสติกบนรถไฟบีทีเอส

ดูแลเด็กออทิสติก

ลูกหัดพูดช้า น่ากังวลมั้ย?