ลูกทารกวัยอาหารเสริม กินแต่นม ไม่ยอมกินข้าว ทำอย่างไรดี

การทานอาหารเสริมตามวัย สำหรับทารกก็เหมือนการหัดขี่จักรยานสี่ล้อ อาจมีการล้มกันบ้าง แต่ก็เพื่อที่จะให้ลูกสามารถพัฒนาไปขี่จักรยานสองล้อได้ซึ่งก็คือการทานอาหารแบบผู้ใหญ่ได้นั่นเอง

ลูกทารกวัยอาหารเสริม กินแต่นม ไม่ยอมกินข้าว ทำอย่างไรดี

ลูกไม่ยอมกินข้าว

สำหรับลูกการทานอาหารเสริมเป็นประสบการณ์ครั้งยิ่งใหญ่ของเค้า เนื่องจาก

  1. อาหารเสริมมีรสสัมผัสแปลกใหม่ซึ่งข้นและหยาบมากขึ้น รสชาติกลิ่นและสีที่หลากหลาย
  2. ทารกต้องใช้ทักษะและประสาทสัมผัสในการทานที่มากขึ้น ทั้งการเคี้ยวและการกลืน

ดังนั้นการที่ลูกจะเรียนรู้และฝึกฝนได้ จึงต้องอาศัยความพยายาม อดทน และความช่วยเหลือจากพ่อแม่ และผู้ดูแล เพื่อสร้างลักษณะนิสัยการกินที่ดีให้กับเด็ก

หลักการให้อาหารเสริมสำหรับทารกอย่างเหมาะสม

  1. ถูกเวลา และพัฒนาการตามวัยของทารก

ควรเริ่มให้อาหารเสริมเมื่อทารกอายุ 6 เดือน ซึ่งเป็นเวลาที่ร่างกายทารกพร้อมทั้งทางระบบประสาท ระบบย่อยอาหาร และระบบไต และค่อยๆ เพิ่มปริมาณจนสามารถทดแทนนมได้ 1 มื้อ โดยค่อยๆ เพิ่มความหยาบของอาหารขึ้นเรื่อยๆ จากเหลวไปข้นมากขึ้น หยาบไปเป็นชิ้น ทารกก็จะค่อยๆ เรียนรู้สัมผัสและรสชาติของอาหารและพัฒนาการเคี้ยวการกลืน การหยิบการตักอาหารทานเองก็มีส่วนในการพัฒนาประสาทสัมพันธ์ระหว่างสายตาและมือของเด็ก โดยทารกที่เริ่มอาหารตามวัยช้าหรือทานแต่อาหารเหลวตลอดก็อาจเกิดปัญหาการปฏิเสธที่จะกิน หรือการเลือกกินได้

  1. เพียงพอ เหมาะสมกับความหิวและอิ่ม

- ปริมาณอาหารที่ให้ขึ้นกับความต้องการพลังงานประจำวันตามอายุ

- มีสารอาหารครบ 5 หมู่ ใช้อาหารที่หลากหลาย โดยค่อยๆเพิ่มชนิดของอาหารทีละอย่างทุก 5-7 วัน

- ความเข้มข้นของอาหารต้องไม่ใสเกินไป  คือต้องข้นเหมือนกล้วยขูด หรือแยม

- ความหยาบของอาหาร ค่อยๆเพิ่มตามอายุ โดยทารกอายุ 6 เดือนใช้วิธีการบดให้เนื้อค่อนข้างละเอียด  และเมื่อสามารถเคี้ยวและกลืนได้ดีขึ้น จึงค่อยๆ เพิ่มความหยาบจนถึงอาหารเป็นชิ้นเล็กๆ จนอายุ 12 เดือน ทารกจะสามารถทานอาหารเหมือนผู้ใหญ่ได้ แต่รสไม่จัด

- จำนวนมื้อที่ป้อนต้องเหมาะสมตามวัย ได้แก่  เริ่ม 1 มื้อ เมื่อทารกอายุ 6 เดือน และเพิ่มเป็น 1-2 มื้อ ในช่วงอายุ 6-8 เดือน, 2-3 มื้อ ในช่วงอายุ 9-11 เดือน, 3 มื้อ ในช่วงมากกว่า 12 เดือน

- จัดมื้ออาหารให้เหมาะสม เป็นเวลา ไม่ทานอาหารใกล้กับมื้อนม จะทำให้ทานอาหารได้น้อย

- ปรับลดมื้อนมเมื่อเพิ่มมื้ออาหาร เช่น อาหาร 1 มื้อ นม 5 มื้อ, อาหาร 2 มื้อ นม 4 มื้อ, อาหาร 3 มื้อ นม 3 มื้อ

- การทานน้ำผลไม้ น้ำหวาน หรือขนมมากเกินไปในระหว่างวัน จะทำให้ทานอาหารมื้อหลักได้น้อย

  1. ปลอดภัย

- ส่วนประกอบต้องสะอาด มีคุณค่าทางอาหาร

- การเตรียมอาหาร เก็บอาหาร ต้องสะอาดถูกหลักอนามัย

- ล้างมือก่อนเตรียมและป้อนอาหาร

  1. บรรยากาศของมื้ออาหารที่เหมาะสม

- ฝึกให้นั่งทานอาหารที่โต๊ะอาหาร ไม่ควรให้ดูโทรทัศน์ หรือเดินป้อนอาหาร เนื่องจากจะดึงความสนใจของทารกทำให้ไม่สนใจทานอาหาร

- ทานอาหารเป็นมื้อๆ อย่างเป็นเวลา โดยคอยกระตุ้นให้ลูกทานอาหาร ระยะเวลาต่อ 1 มื้อไม่ควรเกิน 30 นาที ถ้าทานไม่หมดหรือไม่ทานให้เก็บอาหาร และไม่ให้นมหรือขนมเสริม เพื่อให้ลูกรู้ว่าถ้าไม่ทานอาหารก็จะหิว เป็นการฝึกวินัยพื้นฐานให้กับลูก

- พูดคุย สบตากับทารกขณะป้อนอาหาร เพื่อเป็นการให้ความรัก และกระตุ้นพัฒนาการ

- ป้อนอาหารด้วยความนุ่มนวล เพื่อลดการสำลัก

- คอยสังเกตปฎิกิริยาของลูกว่าอิ่มหรือยัง ไม่บังคับให้ทานเกินความต้องการ

- ให้ทารกหยิบอาหารทานเองได้เพื่อฝึกการใช้ประสาทสัมผัส และเมื่อสามารถจับช้อนได้ให้ลูกทานข้าวเองเพื่อฝึกการช่วยเหลือตนเอง

- อาหารบางอย่างที่ลูกปฏิเสธ ให้ลองปรับเปลี่ยนให้มีรูปแบบที่ทานง่ายหรือน่าทานมากขึ้น เช่น ลูกไม่ยอมทานผัก ให้นำผักไปบดหยาบผสมเนื้อสัตว์ปั้นเป็นก้อนแล้วทอด เป็นต้น

จากที่ได้กล่าวมาแล้ว การเริ่มอาหารตามวัยของทารกเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างลักษณะนิสัยการกินที่ถูกต้อง และเป็นการสร้างวินัยเบื้องต้นแก่ทารก โดยอาศัยความใส่ใจทุ่มเทและความอดทนของผู้ดูแลเป็นปัจจัยสำคัญ

พญ.ภณิดา แสวงศักดิ์

โดย พญ.ภณิดา แสวงศักดิ์

กุมารแพทย์ด้านโรคทางเดินอาหารและโรคตับในเด็ก

ศูนย์สุขภาพเด็ก รพ.พญาไท 3

บทความที่น่าสนใจอื่นๆ

6 ขั้นตอนการเตรียมอาหารโฮมเมดสำหรับวัยเริ่มหม่ำ

อโวคาโด ซูเปอร์ฟู้ดสำหรับทารกวัยเริ่มหม่ำ

ParentTown