ลูกกลัวโรงเรียนทำอย่างไรดี

lead image

ปัญหาลูกไม่ยอมไปโรงเรียนอาจเกิดขึ้นกับหลาย ๆ ครอบครัว ที่ตื่นเช้าขึ้นมาต้องร้องไห้กระจองอแงเพราะไม่อยากไปโรงเรียน ซึ่งปัญหาเหล่านี้แท้ที่จริงเด็ก ๆ จะมีเหตุผลของเขาที่คนเป็นพ่อแม่อาจจะดูว่าฟังไม่ขึ้นเสียเลย อย่างไรก็ตามลูกไม่ยอมไปโรงเรียนหรือกลัวโรงเรียน คุณพ่อคุณแม่จำเป็นต้องหาวิธีแก้ไขนะคะ แต่จะมีวิธีการอย่างไร ติดตามอ่านค่ะ

โรคกลัวโรงเรียน (school phobia)

รศ.นพ.อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก  ชวนคุณพ่อคุณแม่ทำความรู้จัก “โรคกลัวโรงเรียน”  ซึ่งต้องใส่ใจและเข้าใจพฤติกรรมของลูกน้อยว่าเกิดขึ้นเพราะสาเหตุใด ทำไมลูกรักถึงกลัวโรงเรียน ไม่อยากไปโรงเรียน เอาแต่ใจ หรือใครรังแก

โรคกลัวโรงเรียน (School Phobia) เกิดจากความวิตกกังวลภายใน จิตใจ แสดงออกเป็นพฤติกรรมได้หลายรูปแบบ  นอกจากนี้ เด็กที่เป็นโรคกลัวโรงเรียน   เกิดได้ทั้งจากสภาพแวดล้อมในครอบครัวและสภาพแวดล้อมในโรงเรียน นอกจากความวิตกกังวลที่เกิดจากตัวเด็กเองนั้น สิ่งที่น่าเป็นห่วง คือ เรื่องของความรุนแรงที่เกิดขึ้นกับเด็กในโรงเรียน ซึ่งมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นในสังคม

สาเหตุ

1. ในเด็กวัยอนุบาลอาจมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการพลัดพรากจากคนที่รัก เมื่อไปโรงเรียนวันแรกก็จะมีภาวะไม่ยอมไปโรงเรียน กลัวโรงเรียนเกิดขึ้นได้ เด็กบางคนมีพื้นฐานบุคลิกภาพแบบวิตกกังวลง่าย   หรือได้รับการเลี้ยงดูแบบปกป้องมากเกินไป ก็จะมีแนวโน้มที่จะเกิดภาวะดังกล่าวได้เช่นเดียวกัน

2. ในเด็กวัยเรียนที่มีปัญหาการเรียน เข้ากับเพื่อนไม่ได้ หรือถูกทำโทษรุนแรงที่โรงเรียน ก็สามารถเกิดอาการไม่อยากไปโรงเรียนได้เช่นเดียวกัน

3. ในวัยรุ่นที่มีอาการซึมเศร้า หรือมีอาการของโรคทางจิตเวช เช่น โรคจิตเภท ก็จะมีอาการเก็บตัวและไม่ยอมไปโรงเรียนได้เช่นเดียวกัน

อาการ

พญ.นิดา ลิ้มสุวรรณ ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ รพ.รามาธิบดี ได้อธิบายอาการของโรคกลัวโรงเรียน (school phobia) ดังนี้

อาการด้านพฤติกรร

1. มีความรุนแรงเพียงเล็กน้อยที่แสดงว่าไม่อยากไปโรงเรียน  เช่น พูดงอแงว่าไม่อยากไปโรงเรียน ขอร้องให้หยุดเรียน  ปลุกไม่ยอมตื่นในตอนเช้า

2. เด็กบางคนแสดงอาการก้าวร้าว  อาละวาดรุนแรง ต่อต้านขัดขืนไม่ยอมลุกจากเตียง ไม่ยอมออกจากบ้านไปโรงเรียน  ร้องไห้ ด่าทอ ทำร้ายร่างกายคุณพ่อคุณแม่

3. เด็กบางคนอาจจะไปโรงเรียนได้ในตอนเช้า แต่ไม่สามารถอยู่เรียนได้ครบทั้งวัน เช่น โทรศัพท์มาวิงวอนให้คุณพ่อคุณแม่มารับกลับบ้านก่อนเวลาเลิกเรียน

อาการด้านความคิด

1. ความคิดวิตกกังวลเกี่ยวกับการไปโรงเรียนอาจเริ่มมีได้ตั้งแต่ช่วงกลางคืนของวันก่อนที่จะต้องไปโรงเรียน และแสดงออกเป็นคำพูดในเชิงไม่อยากไปโรงเรียนในวันรุ่งขึ้น

2. เด็กบางคนเมื่อคุณพ่อคุณแม่ถามถึงการไปโรงเรียนในวันรุ่งขึ้นก็ยืนยันว่าจะไป แต่พอถึงตอนเช้าขัดขืนไม่ยอมไปโรงเรียน บางรายอาจคิดวิตกกังวลจนกระสับกระส่ายหรือนอนไม่หลับ

อาการด้านร่างกาย

1. ความวิตกกังวลอาจแสดงออกเป็นอาการทางกายต่าง ๆ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ปวดหัว วิงเวียน เหงื่อออกมาก ท้องเสียถ่ายเหลว อาการเหล่านี้มักจะเป็นในช่วงเช้าที่จะต้องไปโรงเรียน เมื่อได้หยุดเรียนอยู่ที่บ้านมักพบว่าอาการเหล่าจะดีขึ้นหรือหายไปในตอนสายๆ หรือตอนบ่าย

2. ในวันที่ไม่มีการเรียน เช่น วัดหยุดสุดสัปดาห์ วันหยุดนักขัตฤกษ์ ก็จะไม่พบอาการเหล่านี้ ลูกสามารถเล่นและทำกิจกรรมที่บ้านได้ตามปกติ

การดูแลและช่วยเหลือเด็กที่กลัวโรงเรียน

เด็กเล็ก(อนุบาลหรือประถมต้น)

1. กรณีที่มีอาการมาไม่นานและไม่รุนแรงการพาเด็กกลับสู่โรงเรียนโดยเร็วที่สุดถือเป็นหัวใจของการช่วยเหลือ เพราะยิ่งปล่อยให้มีการไม่ไปโรงเรียนนานเท่าไรก็จะยิ่งรักษาได้ยากเท่านั้น

2. การขาดเรียนจะทำให้เด็กมีงานค้าง   มีบทเรียนที่ไม่ได้เรียน   เมื่อกลับไปเรียนก็จะตามไม่ทัน   ยิ่งทำให้เด็กไม่อยากไปเรียน

3. การขาดเรียนหลายวันเด็กก็จะกลายเป็นจุดสนใจของเพื่อนและครู   ทำให้ปรับตัวทำได้ยากขึ้นอีก

4. สาเหตุของเด็กกลัวโรงเรียนมักมาจากความวิตกกังวลต่อการพลัดพรากจากคนที่รัก ท่าทีของคุณพ่อคุณแม่ที่หนักแน่นในการยืนยันว่าจะต้องไปโรงเรียน

5. การขอความร่วมมือจากคุณครูในการดูแลเด็กอย่างใกล้ชิดตั้งแต่วันแรกที่กลับไปเรียน เป็นส่วนสำคัญที่สุดในการพาเด็กกลับสู่โรงเรียน

เด็กโต(ประถมปลายหรือวัยรุ่น)

กรณีมีอาการเรื้อรังและรุนแรง การมาพบแพทย์เพื่อประเมินอย่างละเอียดจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อหาสาเหตุของการไม่ยอมไปโรงเรียน รวมถึงเพื่อประเมินว่ามีโรคทางจิตเวชหรือไม่ วางแผนการรักษาและพาเด็กกลับสู่โรงเรียนในที่สุด

คุณหมอฝากข้อคิด

รศ.นพ.อดิศักดิ์  ผลิตผลการพิมพ์ ได้ฝากข้อคิดถึงคุณพ่อคุณแม่ รวมถึงครูอาจารย์ ดังนี้ การเป็นแบบอย่างที่ดี สื่อสารด้วยความรัก และคอยให้คำแนะนำ ยังต้องเป็นผู้มีเหตุผล เข้าใจในตัวเด็ก รักเด็กให้มากกว่าเดิม และพยายามเอาใจใส่เด็กในทั่วถึง โดยไม่มีอคติต่อเด็กที่มีปัญหา และให้ความสำคัญแก่เด็ก เพราะนอกจากพ่อแม่แล้ว ครูและสถานศึกษาเองก็เปรียบเสมือนต้นแบบทางจิตวิทยาของเด็กเช่นกัน

ลูกกลัวโรงเรียน  ลูกไม่ยอมไปโรงเรียน  จากที่เคยเข้าใจกันว่าเด็กไม่อยากจากพ่อแม่ แต่เมื่อได้อ่านข้อมูลที่นำเสนอไปแล้วนั้น  จะเห็นว่านอกเหนือจากการไม่อยากจากพ่อแม่แล้วอาจมีปัจจัยอื่น ๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง  การดูแล  พูดคุยด้วยความรักและความเข้าใจ  ไม่ตำหนิหรือดุว่า  จะทำให้ลูกคลายกังวล  รวมไปถึงการขอความร่วมมือกับทางโรงเรียนในการดูแลเด็กนักเรียน  โดยเฉพาะเด็กที่มีปัญหาดังกล่าว หากมีอาการเรื้อรังหรืออาการรุนแรงควรพาไปพบคุณหมอเพื่อทำการรักษาต่อไป

อ้างอิงข้อมูลจาก

https://thaipsychiatry.wordpress.com

http://www.thaihealth.or.th

บทความอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

ปัญหาลูกไม่อยากไปโรงเรียนเพราะเกลียดครู

หนูไม่อยากไปโรงเรียน