theAsianparent Logo

อัลตร้าซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์ ถึงจะอัลตร้าซาวด์ได้ คนท้องจะได้รู้อะไรบ้าง

กี่สัปดาห์ถึงจะอัลตร้าซาวด์ครั้งแรกได้ และคนเป็นแม่จะได้รู้อะไร เกี่ยวกับลูกในท้องบ้าง

อัลตร้าซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์

แม่ท้องมือใหม่อยากรู้ ตรวจอัลตร้าซาวด์ได้หรือยัง อัลตร้าซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์ ถึงจะทำได้ และคนท้องจะได้รู้อะไรบ้าง

 

อัลตร้าซาวด์คืออะไร

รศ.พญ.สายฝน ชวาลไพบูลย์ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล อธิบายว่า การอัลตร้าซาวด์ คือ การใช้คลื่นเสียงความถี่สูงที่เกินกว่าหูมนุษย์จะได้ยิน (มากกว่า 20,000 เฮิซร์ต) ในการวินิจฉัยโรคจะใช้ความถี่ประมาณ 2 - 7.5 เมกกะเฮิซร์ต โดยอาศัยหลักการทำงานของเสียง

เมื่อเปิดเครื่องอัลตร้าซาวด์ กระแสไฟฟ้าสลับที่ไหลเข้ามาภายในเครื่องจะผ่านหัวตรวจซึ่งภายในมีผลึก (Piezoelectric material) จะเกิดการสั่นสะเทือนและมีการปล่อยคลื่นเสียงความถี่สูงออกมาจากหัวตรวจ ผ่านลงสู่ผิวหนังเข้าไปยังอวัยวะภายในที่ต้องการตรวจ เมื่อเสียงกระทบเนื้อเยื่อต่างชนิดกัน ก็จะเกิดการสะท้อนและการดูดกลับของเสียงไม่เท่ากันในเวลาที่ไม่เท่ากันตามระดับความลึกของเนื้อเยื่อนั้นๆ และจะถูกแปลผลให้ปรากฏเป็นภาพบนจอ

 

ปัจจุบันการตรวจอัลตร้าซาวด์ ทำได้ทั้งอัลตราซาวนด์ 2 มิติ อัลตราซาวนด์ 3 มิติ และอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ

 

อัลตราซาวนด์ 2 มิติ

ภาพจากอัลตราซาวนด์ 2 มิติ จากหลักการสร้างภาพจากคลื่นเสียงความถี่สูง ภาพที่ได้จากการตรวจอัลตร้าซาวด์ทั่วไปจะเป็นภาพ 2 มิติ คือ เป็นภาพตัดขวางทีละภาพ ตามแนวของคลื่นเสียงความถี่สูงที่ส่งออกไปในแนวระนาบ (มิติที่ 1 คือความกว้าง มิติที่ 2 คือ ความยาว)

 

อัลตราซาวนด์ 3 มิติ

ภาพจากอัลตราซาวนด์ 3 มิติ ในการสร้างภาพ 3 มิติ หัวตรวจและอุปกรณ์ประมวลผลจะมีความซับซ้อนมากขึ้น โดยหัวตรวจจะส่งคลื่นเสียงในลักษณะหลายระนาบพร้อมกัน ทำให้เกิดการเก็บข้อมูลติดต่อกัน จากนั้นข้อมูลที่ได้จะถูกส่งไปยังหน่วยประมวลผลของเครื่องและทำการสร้างเป็นภาพ 3 มิติ สำหรับมิติที่ 3 ที่เพิ่มขึ้นมาคือความลึก ซึ่งจะทำให้ภาพนั้นเสมือนวัตถุจริงไม่ใช่ภาพตัดขวางของวัตถุ

 

อัลตร้าซาวด์ 4 มิติ

ภาพจากอัลตราซาวนด์ 4 มิติ การตรวจอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ การประมวลผลจะมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น โดยเครื่องจะทำการเก็บภาพ 3 มิติแต่ละภาพแล้วแสดงผลเรียงต่อกัน ทำให้เกิดเป็นภาพเคลื่อนไหวเช่นเดียวกับภาพยนตร์ซึ่งมีมิติที่ 4 หรือก็คือ เวลานั่นเอง ในการตรวจทารกในครรภ์ด้วยอัลตร้าซาวด์ 4 มิติ จะสามารถเห็นภาพทารกเคลื่อนไหวอยู่ในครรภ์ ตลอดจนเห็นกิริยาอาการที่ทารกกำลังทำอยู่ในขณะตรวจได้ เช่น การเคลื่อนไหวใบหน้าไปมา ยกแขน ขยับนิ้ว อ้าปาก กลืน เป็นต้น

ที่มา : http://www.si.mahidol.ac.th

 

การตรวจอัลตร้าซาวด์ 2 แบบ ต่างกันอย่างไร

อัลตร้าซาวด์ทางช่องคลอด

  • ตรวจอัลตราซาวด์ผ่านทางช่องคลอดใช้กับอายุครรภ์น้อยกว่า 10 สัปดาห์
  • เป็นการวัดความยาวปากมดลูก
  • เป็นการตรวจระยะห่างของขอบรกจากปากมดลูก

วิธีการตรวจอัลตร้าซาวด์ทางช่องคลอด

หมอจะสอดหัวตรวจขนาดเล็กเข้าไปในช่องคลอด ขณะที่คนไข้นอนราบบนเตียง ลักษณะการนอนก็คล้ายกับการตรวจภายใน

 

อัลตร้าซาวด์หน้าท้อง

  • การตรวจอัลตร้าซาวด์หน้าท้อง ใช้ตรวจเมื่ออายุครรภ์เกิน 10 สัปดาห์

วิธีการอัลตร้าซาวด์หน้าท้อง

วิธีนี้หมอจะทาเจลเย็น ๆ บริเวณหน้าท้องเพื่อเป็นสื่อนำภาพ แล้วใช้หัวตรวจเคลื่อนไปมาบริเวณหน้าท้องของคุณแม่

 

อัลตร้าซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์ ถึงจะทำได้

วิธีอัลตร้าซาวด์ทางหน้าท้อง ทำได้ตั้งแต่คนท้องเข้าไตรมาสที่ 2 คุณหมอจะทาเจลเย็น ๆ บริเวณหน้าท้อง และเจลนี้เองที่จะช่วยให้คลื่นอัลตราโซนิกทำงานสะดวก โดยที่แม่ท้องไม่เจ็บปวดเลยสักนิด

 

อัลตร้าซาวน์ ไตรมาสแรก แม่จะรู้อะไร

ผศ.นพ.เมธาพันธ์ กิจพรธีรานันท์ สูติแพทย์ อธิบายว่า การตั้งครรภ์ในช่วงต้น จะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางกายภาพ และทางด้านสรีรวิทยาหลายประการ มีการเจริญเติบโตของถุงการตั้งครรภ์ ถุงไข่แดง และตัวอ่อน ทำให้แพทย์สามารถตรวจติดตามด้วยเครื่องอัลตร้าซาวน์ได้

โดยทั่วไปหากเป็นการตั้งครรภ์ปกติ ที่ไม่มีหรือมีความเสี่ยงต่ำ ก็สามารถฝากครรภ์ตามปกติ โดยไม่จำเป็นต้องตรวจอัลตร้าซาวน์ทุกรายในช่วงต้นของการตั้งครรภ์ แต่หากเป็นตั้งครรภ์เสี่ยงสูง หรือมีอาการผิดปกติ เช่น มีเลือดออกจากช่องคลอด เคยแท้งบุตรในครรภ์ก่อน สงสัยตั้งครรภ์นอกมดลูก สงสัยตั้งครรภ์แฝด ก็สามารถตรวจอัลตร้าซาวน์ตั้งแต่มาฝากครรภ์ครั้งแรกได้ ซึ่งช่วยกำหนดอายุครรภ์ได้ชัดเจน และยังเป็นการให้กำลังใจสตรีตั้งครรภ์อีกด้วย

การตรวจอัลตร้าซาวน์ในช่วงต้นของการตั้งครรภ์จำเป็นต้องใส่อุปกรณ์หัวตรวจอัลตร้าซาวน์เข้าทางช่องคลอดเพื่อให้ได้ภาพที่ชัดเจน และแปลผลได้ถูกต้อง ทั้งนี้ยังสามารถใช้ติดตามดูการเจริญของตัวอ่อนได้อย่างต่อเนื่องนั่นเอง

 

สิ่งตรวจพบจากอัลตร้าซาวน์ที่อายุครรภ์ต่างๆ

  • อายุครรภ์ 4 สัปดาห์ โดยเริ่มนับจากวันแรกของรอบประจำเดือนล่าสุด จะเห็นเพียงเยื่อบุผนังโพรงมดลูกที่มีความหนามากขึ้น หนาได้ถึง 20 มิลลิเมตร ลักษณะเป็นแถบขาวในโพรงมดลูก
  • อายุครรภ์ 5 สัปดาห์ เริ่มเห็นถุงการตั้งครรภ์ มีลักษณะเป็นถุงทรงกลม มีขอบเขตชัดเจนเป็นวงสีขาวเข้ม อยู่กลางโพรงมดลูก บางครั้งอาจเริ่มเห็นถุงไข่แดงอยู่ภายในถุงตั้งครรภ์ได้
  • อายุครรภ์ 6 สัปดาห์ เริ่มเห็นตัวเด็กทารกในครรภ์ ขนาดเล็กอยู่ติดกับถุงการตั้งครรภ์ พร้อมทั้งเห็นสัญญาณชีพจากการเต้นของหัวในทารกในครรภ์ได้
  • อายุครรภ์ 7 สัปดาห์ จะเห็นเด็กทารกในครรภ์เริ่มใหญ่มากขึ้น สามารถเห็นการขยับตัวของทารกได้ ถุงไข่แดงเริ่มเล็กลงหรือหายไปได้
  • อายุครรภ์ 8-12 สัปดาห์ เห็นเด็กทารกในครรภ์ชัดเจนมากขึ้น สามารถแยกสัดส่วนของทารกได้ ว่าเป็นส่วนศีรษะหรือส่วนลำตัว เป็นต้น

 

ส่วนใหญ่แล้ว กว่าที่แม่จะรู้ว่าตัวเองตั้งท้อง กว่าจะมีอาการแพ้ท้อง จนกระทั่งวันฝากครรภ์ เวลาก็ล่วงเลยมาหลายสัปดาห์ การอัลตร้าซาวน์ครั้งแรกของแม่ท้องแต่ละคนจึงไม่เท่ากัน ทางที่ดีที่สุด เมื่อแม่ท้องรู้ว่าตัวเองตั้งครรภ์ ต้องรีบไปฝากครรภ์ เพื่อให้คุณหมอดูแลคุณแม่ให้เร็วที่สุดนะคะ

 

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

ความแตกต่างของการทำอัลตร้าซาวด์แต่ละแบบ ไม่เหมือนกันตรงไหน

วิธีดูแลตัวเองตอนท้อง เมื่อเจอโรคที่แม่ท้องเป็นบ่อย คนท้องกินยาอะไรได้บ้าง ปลอดภัยกับลูก

ยาแต้มสิวคนท้อง ยารักษาสิวแบบไหนที่คนท้องใช้ได้-ใช้ไม่ได้

To Do List คุณแม่ท้อง แต่ละไตรมาส เตรียมตัวอย่างไรเมื่อรู้ว่าท้อง วิธีดูแลตัวเองตอนตั้งครรภ์