รอบรู้เรื่อง การขับถ่ายของทารก

การขับถ่ายของทารก อาจเป็นเรื่องหนึ่งที่คุณแม่มือใหม่หลายคนเป็นกังวลว่าลูกถ่ายบ่อยไปไหม ลูกท้องผูกหรือเปล่า ลักษณะของอุจจาระแบบนี้ถือว่าปกติไหมนะ เรามีคำตอบ

รอบรู้เรื่อง การขับถ่ายของทารก

การขับถ่ายของทารกแรกเกิด

ลูกถ่ายอุจจาระสีเทาดำอมเขียว

การถ่ายอุจจาระสีเทาดำอมเขียว หรือ “ขี้เทา” ในช่วง 2-3 วันหลังคลอด ถือเป็นเรื่องปกติ ขี้เทาคือสิ่งต่างๆ ที่ทารกกลืนเข้าไปในช่วงอยู่ในท้องแม่ ซึ่งมีลักษณะไม่เหมือนอุจจาระทั่วไป เนื้ออุจจาระจะเนียนละเอียด แต่เหนียวมาก ร่างกายทารกจะต้องขับขี้เทาออกจากลำไส้ให้หมดภายใน 2-3 วันหลังคลอด จากนั้นอุจจาระจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและเหลือง แต่หากลูกไม่ถ่ายขี้เทาภายใน 48 ชั่วโมงแรกถือว่าไม่ปกตินะคะ อาจมีสาเหตุจากลำไส้อุดตัน

ลูกถ่ายทันทีหลังกินนม

ในเด็กทารกอายุ 2-3 เดือนแรก โดยเฉพาะในทารกนมแม่อาจถ่ายทุกครั้งหลังกินนม ถือเป็นเรื่องปกติ ซึ่งเกิดจากร่างกายส่งสัญญาณผ่านระบบประสาทอัตโนมัติไปที่ลำไส้ใหญ่ส่วนปลายให้บีบตัวเพื่อขับถ่ายอุจจาระออกจากร่างกาย ทันทีที่กระเพาะอาหารได้รับน้ำนมจนเต็ม

ลูกไม่ถ่ายนานหลายวัน

สำหรับเด็กนมแม่ บางคนอาจไม่ถ่ายนานหลายวัน ถือเป็นเรื่องปกติ เนื่องจากนมแม่ไม่มีของเสียที่เป็นกากมากนัก ร่างกายจึงดูดซึมสารอาหารไปใช้ได้เกือบหมด คุณแม่จึงไม่ต้องเป็นกังวลนะคะ แม้ไม่ได้ถ่าย แต่ลูกยังรู้สึกสบายดี และเมื่อถ่ายอุจจาระออกมาจะไม่แข็ง จึงไม่เรียกว่าท้องผูก

ลักษณะอุจจาระของทารกที่กินนมแม่

การขับถ่ายของทารกกินนมแม่

อุจจาระปกติของทารกที่กินนมแม่จะเป็นสีเหลืองทอง ข้น คล้ายแป้งเปียก หรือซุปฟักทอง หรืออาจเป็นเม็ดเล็กๆ คล้ายซุปถั่ว แต่ไม่แข็งเป็นก้อน โดยส่วนใหญ่ลูกจะถ่ายบ่อยวันละหลายครั้งในช่วง 2-3 สัปดาห์แรก และเมื่ออายุ 1-3 เดือนความถี่ในการขับถ่ายก็จะลดลง

ลักษณะอุจจาระของทารกที่กินนมผง

อุจจาระของทารกที่กินนมผงจะมีสีเหลืองอ่อนกว่าอุจจาระของเด็กที่กินนมแม่ หรืออาจเป็นสีน้ำตาล มีลักษณะคล้ายแป้งเปียก หรือไข่กวน ทั้งนี้ความถี่ในการขับถ่ายหรือสีอุจจาระจะเป็นอย่างไรก็ได้ ตราบใดที่ลูกอุจจาระไม่แข็งหรือเหลวเป็นน้ำ แต่ปัญหาที่พบบ่อยในทารกที่กินนมผงคือท้องผูก หรืออุจจาระแข็งเกินไปนั่นเอง

ทำไมลูกจึงเบ่งหน้าดำหน้าแดง

อาจเป็นไปได้ว่ากล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการขับถ่ายยังทำงานไม่ประสานกัน ส่วนที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนทำงานแล้ว แต่กล้ามเนื้อหูรูดไม่ยอมเปิดให้อุจจาระออกมา จึงทำให้ลูกเบ่งมาก เมื่อระบบประสาทพัฒนามากขึ้นอาการนี้จะหายไปเอง อย่างไรก็ตาม แม้ลูกจะเบ่งหน้าดำหน้าแดง แต่อุจจาระที่ออกมาไม่แข็ง ถือว่าไม่ท้องผูก เพราะฉะนั้นไม่ควรเหน็บยาหรือสวนอุจจาระ เพราะจะทำให้เด็กเคยชินและไม่ยอมเบ่งเองค่ะ

อุจจาระแบบไหนที่น่ากังวล

การขับถ่ายของทารก-การเบ่ง

  • คุณแม่ยังไม่ต้องกังวลหากอุจจาระของลูกมีสีเปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่หากลูกถ่ายบ่อยและเหลวมากขึ้น มีกลิ่นเหม็น ร่วมกับท้องอืด อาจเป็นอาการติดเชื้อ
  • หากพบมูกใสในอุจจาระอาจเกิดจากการระคายเคืองที่ลำไส้ อาหารไม่ย่อย แต่ก็อาจมาจากเมือกที่ลูกกลืนขณะอยู่ในท้องแม่ หรือมาจากน้ำมูกหรือเสมหะที่กลืนลงไปขณะเป็นหวัดก็ได้
  • หากพบเลือดเป็นเส้นจางๆ เคลือบอุจจาระ ส่วนใหญ่เกิดจากอุจจาระแข็งครูดกับผนังลำไส้หรือรูทวาร แม้เลือดที่ออกไม่รุนแรง แต่ควรแจ้งคุณหมอเพื่อรักษาภาวะท้องผูกหรืออุจจาระแข็งเกินไป
  • หากมีเลือดออกจำนวนมากในอุจจาระ อาจเกิดจากความผิดปกติที่โครงสร้างของลำไส้ การติดเชื้อที่ลำไส้อย่างรุนแรง หรือเกิดจากโรคลำไส้กลืนกัน ควรรีบพบคุณหมอโดยเร็ว

ข้อคิดสำหรับพ่อแม่

จำนวนและความถี่ในการขับถ่ายสำคัญกว่าสีของอุจจาระ เพราะสีอุจจาระที่เปลี่ยนไปอาจเกิดจากการสัมผัสอากาศจึงเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือเขียวก็ได้ค่ะ ซึ่งไม่ว่าเด็กนมแม่หรือเด็กนมผงก็อาจเกิดอุจจาระเขียวได้ และหากลูกรับประทานอาหารสีแดงบางชนิด ก็ทำให้อุจจาระสีแดงได้เช่นกัน

ที่มา คัมภีร์เลี้ยงลูกวัยแรกเกิด-วัยรุ่นตอนปลาย แปลโดย แพทย์หญิงสุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ

บทความที่น่าสนใจอื่นๆ

เคลียร์ข้อสงสัย ลูกกินนมแม่ ไม่ถ่ายได้กี่วัน

ทําอย่างไรเมื่อลูกท้องผูก ไม่ถ่ายหลายวัน

ParentTown